Η γαλλική νεολαία έκλεισε τα λύκεια για να ζητήσει καθηγητές. Τρεις εβδομάδες μετά, ο λογαριασμός έχει φτάσει στις αγορές ομολόγων, σε έξι α...
Η γαλλική νεολαία έκλεισε τα λύκεια για να ζητήσει καθηγητές. Τρεις εβδομάδες μετά, ο λογαριασμός έχει φτάσει στις αγορές ομολόγων, σε έξι ακόμη ευρωπαϊκές χώρες και στις οθόνες των Ελλήνων μαθητών.
Στο λύκειο Λε Κορμπιζιέ του Ομπερβιλιέ, βόρεια του Παρισιού, οι μαθητές δεν είχαν κάνει από την αρχή της χρονιάς ούτε μία ώρα μαθηματικά, ιστορία, αγγλικά ή γυμναστική. Δεν υπήρχε αναπληρωτής. Στη Μασσαλία, μια καθηγήτρια με 37 παιδιά στο τμήμα ξεκινά κάθε μάθημα στέλνοντας μαθητές να ψάξουν καρέκλες στις διπλανές αίθουσες. Από τέτοιες εικόνες, που κατέγραψε το Reuters, ξεκινά ό,τι βλέπουμε σήμερα στη Γαλλία. «Ακούστε μας και θα σταματήσουμε» είναι το μήνυμα των μαθητών, όπως το μεταφέρει το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Τι συμβαίνει στη Γαλλία και γιατί
Η σπίθα άναψε στις 17 Σεπτεμβρίου στο λύκειο Σεντ-Εξιπερί του Κρετέιγ, όταν οι μαθητές στάθηκαν δίπλα στους καθηγητές τους που απεργούσαν για τις ελλείψεις σε προσωπικό και μέσα. Ακολούθησε ένα ντόμινο. «Ένα κίνημα που ξεκινά από τα κάτω», το περιέγραψε στο AFP η κοινωνιολόγος Βαλερί Μπεκέ, και όχι μια κινητοποίηση που οργάνωσε κάποιο συνδικάτο.
Την 1η Οκτωβρίου το υπουργείο Εσωτερικών μετρούσε 1.027 λύκεια σε αναταραχή, σε σύνολο περίπου 3.700. Στις 6 Οκτωβρίου, μαζί με γονείς, εκπαιδευτικούς και συνδικάτα, κατέβηκαν στον δρόμο 256.000 άνθρωποι κατά την αστυνομία και 450.000 κατά τους διοργανωτές. Το τίμημα είναι βαρύ: σχεδόν 7.000 άτομα έχουν τεθεί υπό κράτηση από τα μέσα Σεπτεμβρίου, το 86% ανήλικοι, σύμφωνα με το γαλλικό υπουργείο Δικαιοσύνης. Ένας 15χρονος στη Λανς έχασε το χέρι του από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης της αστυνομίας, η κυβέρνηση ανέστειλε τη χρήση τους, δεκαοκτώ εσωτερικές έρευνες είναι ανοιχτές και ο ΟΗΕ δηλώνει ότι παρακολουθεί τα γεγονότα «με ανησυχία».
Τα αιτήματα χωρούν σε μία σελίδα: αναπλήρωση των καθηγητών που λείπουν, τέλος στα τμήματα των 35 και πλέον μαθητών, επισκευή των σχολικών κτιρίων, λιγότερη πίεση από το Parcoursup, την πλατφόρμα εισαγωγής στα πανεπιστήμια. Και ένας αριθμός: δέκα δισεκατομμύρια ευρώ για την Παιδεία. «Όσο δεν υπάρχουν στο τραπέζι, συνεχίζουμε», λέει εκπρόσωπός τους.
Η βαθύτερη αιτία βρίσκεται στον προϋπολογισμό. Η κυβέρνηση Λεκορνί κατέθεσε την 1η Οκτωβρίου σχέδιο για το 2027 με εξοικονομήσεις 43 δισ. ευρώ. Η Παιδεία εξαιρείται τυπικά από τις περικοπές, όμως τα κονδύλια της σχολικής εκπαίδευσης αυξάνονται λιγότερο από τον πληθωρισμό και, κατά τον γαλλικό εκπαιδευτικό Τύπο, καταργούνται 1.588 θέσεις διδασκόντων. Το υπουργείο απαντά ότι οι μαθητές λιγοστεύουν.
Οι μαθητές είναι ο νεότερος κρίκος μιας αλυσίδας. Τον Σεπτέμβριο του 2025 το «Bloquons tout» («Ας τα μπλοκάρουμε όλα»), ένα κάλεσμα που γεννήθηκε στο TikTok και στο Telegram, και αμέσως μετά τα μεγάλα συνδικάτα έβγαλαν εκατοντάδες χιλιάδες στους δρόμους εναντίον του σχεδίου περικοπών 43,8 δισ. ευρώ της κυβέρνησης Μπαϊρού, η οποία έπεσε. Τον Μάρτιο απήργησαν οι εκπαιδευτικοί για τις καταργήσεις θέσεων. Στις 29 Σεπτεμβρίου απήργησαν οι δημόσιοι υπάλληλοι για το δεύτερο συνεχόμενο πάγωμα μισθών. Το ποσό των περικοπών έμεινε σχεδόν ίδιο· άλλαξε η ηλικία όσων διαμαρτύρονται.
Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί υποσχέθηκε «συγκεκριμένες, άμεσες και πλήρως χρηματοδοτημένες λύσεις» έως το τέλος Οκτωβρίου και ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ ανακοίνωσε περίπου 3.000 αναπληρωτές για τα 114 λύκεια με τα μεγαλύτερα κενά. «Μας προσφέρουν ψίχουλα», απάντησε ο Μαριούς Μενίλ, εκπρόσωπος μαθητικής οργάνωσης. Νέα κινητοποίηση έχει οριστεί για την Τρίτη 13 Οκτωβρίου.
Το 72% των Γάλλων θεωρεί δίκαια τα αιτήματα των μαθητών. Το 55% πιστεύει ότι οι κινητοποιήσεις πρέπει πλέον να σταματήσουν. | Δημοσκόπηση Elabe για το BFMTV
Γιατί ανησυχεί η Ευρώπη
Η Ευρώπη δεν κινδυνεύει από τα οδοφράγματα έξω από τα λύκεια. Κινδυνεύει από τον λογαριασμό που αυτά φέρνουν σε μια χώρα που δεν έχει περιθώριο να τον πληρώσει. Η Γαλλία, δεύτερη οικονομία της ευρωζώνης, χρωστά 3,6 τρισ. ευρώ, το 119% του ΑΕΠ της, και θα πληρώσει του χρόνου 91 δισ. ευρώ μόνο σε τόκους, από 79 δισ. φέτος. Την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου το δεκαετές ομόλογό της άγγιξε το 5% και η διαφορά του από το γερμανικό ξεπέρασε τις 150 μονάδες βάσης, στο υψηλότερο σημείο από την κρίση χρέους του 2010-2012.
Οι επενδυτές δεν πούλησαν γαλλικά ομόλογα εξαιτίας των μαθητών. Πούλησαν γιατί αμφιβάλλουν ότι ένα διχασμένο κοινοβούλιο μπορεί να περάσει τον προϋπολογισμό, έξι μήνες πριν από προεδρικές εκλογές με τη Μαρίν Λεπέν φαβορί στις δημοσκοπήσεις. Εκεί ακριβώς πέφτει το κίνημα: η γαλλική νεολαία ζητά δέκα δισ. από μια κυβέρνηση που ψάχνει σαράντα τρία. Ο υπουργός Οικονομίας Ρολάν Λεσκίρ διαβεβαιώνει ότι το αίτημα για τα σχολεία μπορεί να ικανοποιηθεί, παρά τα στενά περιθώρια. Ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας προειδοποιεί, από την πλευρά του, να μην περιμένει κανείς «θαυματουργή λύση» από την ΕΚΤ, και οι αναλυτές θεωρούν απίθανο να ενεργοποιηθεί για το Παρίσι το προστατευτικό εργαλείο της Φρανκφούρτης.
Η πίεση δεν έμεινε στα γαλλικά σύνορα. Στο ξεπούλημα της περασμένης εβδομάδας τα γαλλικά ομόλογα παρέσυραν τα ιταλικά, τα βελγικά και τα ελληνικά, και στα γραφεία των τραπεζών ακούστηκε ξανά η λέξη «μετάδοση». Την ίδια ώρα ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη ανέβηκε τον Σεπτέμβριο στο 3,8% και η Ισπανία πηγαίνει σε πρόωρες εκλογές.
Και υπάρχει ο δρόμος. Μαθητές και φοιτητές έχουν κινητοποιηθεί σε τουλάχιστον επτά ευρωπαϊκές χώρες. Στη Λιέγη του Βελγίου, μετά από 139 συλλήψεις, ο δήμαρχος απαγόρευσε τις συναθροίσεις άνω των τριών ατόμων έως τις 16 Οκτωβρίου. Στο Τορίνο και στη Ρώμη οι καταλήψεις λυκείων ξεκίνησαν με το σύνθημα «Ας κάνουμε όπως στη Γαλλία». Στην Αυστρία οι φοιτητές ετοιμάζονται για περικοπές ενός δισ. ευρώ στα πανεπιστήμια, στο Δουβλίνο διαδήλωσαν για δίδακτρα και στέγη, στη Γερμανία για περισσότερους δασκάλους. Δεν πρόκειται για ενιαίο, συντονισμένο κίνημα. Πρόκειται για την ίδια εξίσωση παντού: κυβερνήσεις με ελλείμματα πάνω από 4% και 5% που ψάχνουν πού να κόψουν, και μια γενιά που αρνείται να είναι η πρώτη γραμμή του λογαριασμού.
Τι φτάνει στην Ελλάδα και από πού
Το πρώτο κανάλι είναι το χρήμα. Το ελληνικό δεκαετές κινήθηκε στις αρχές της εβδομάδας γύρω στο 4,5%, χαμηλότερα από το γαλλικό, και άντεξε στην αναταραχή. Δέχθηκε όμως πιέσεις μαζί με τα υπόλοιπα την κακή ημέρα των γαλλικών τίτλων. Το κόστος με το οποίο δανείζεται η Αθήνα περνά αυτές τις ημέρες και από το τι θα ψηφίσει η Εθνοσυνέλευση στο Παρίσι.
Το δεύτερο κανάλι είναι το σχολείο. Την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου η Συντονιστική Επιτροπή Μαθητών Αθήνας κάλεσε σε κινητοποιήσεις σε όλη τη χώρα με σύνθημα «Ως εδώ»: δεκαπέντε μαθητές ανά τμήμα αντί για 25 έως 27, κάλυψη όλων των κενών σε καθηγητές, ασφαλή κτίρια, όχι άλλες συγχωνεύσεις τμημάτων. Οι πρώτες καταλήψεις είχαν ξεκινήσει ήδη από τις 23 Σεπτεμβρίου στη Νέα Σμύρνη, για τον ίδιο λόγο. Η ΕΛΜΕ Κέρκυρας εκτιμά ότι σε όλη τη χώρα παραμένουν ακάλυπτα περίπου 15.000 κενά, αριθμός μεγαλύτερος από εκείνον που παραδέχεται το υπουργείο Παιδείας, με την τρίτη φάση προσλήψεων αναπληρωτών να αναμένεται τον Νοέμβριο. Το υπουργείο απάντησε ότι οι απουσίες των καταλήψεων δεν δικαιολογούνται και ότι θα γίνεται τηλεκπαίδευση.
Το κάλεσμα των Ελλήνων μαθητών δεν αναφέρει πουθενά τη Γαλλία. Τα αιτήματα είναι ντόπια και παλιά. Το λεξιλόγιο όμως είναι το ίδιο, λέξη προς λέξη: καθηγητές που λείπουν, τμήματα που δεν χωρούν, κτίρια που φοβίζουν.
Το τρίτο κανάλι είναι η οθόνη. Στη Γαλλία το κίνημα πέρασε από σχολείο σε σχολείο με hashtag, βίντεο και κλειστές ομάδες μηνυμάτων, κυρίως στο TikTok και στο Snapchat. «Δεν υπάρχει μεσάζοντας, δεν υπάρχει σύσκεψη σύνταξης, είναι απευθείας», εξηγεί η Βαλερί Μπεκέ. Οι ίδιες εικόνες φτάνουν στα ελληνικά κινητά χωρίς μετάφραση: στο TikTok, όπου τις αναπαράγουν και ελληνικά ειδησεογραφικά μέσα, στο Facebook και στο X. Μαζί τους ταξιδεύει και η παραπληροφόρηση. Βίντεο του 2022 από απεργία στο Παρίσι κυκλοφόρησε στο ελληνικό Facebook ως σκηνή των φετινών μαθητικών διαδηλώσεων και ξεπέρασε τις 78.000 προβολές σε μία μόνο ανάρτηση, όπως τεκμηρίωσε στις 9 Οκτωβρίου το Greece Fact Check. Στα Προπύλαια, αναρχικές συλλογικότητες κάλεσαν την Πέμπτη σε συγκέντρωση αλληλεγγύης στους Γάλλους μαθητές.
Οργανωμένος δεσμός ανάμεσα στα δύο κινήματα δεν προκύπτει από πουθενά. Προκύπτει κάτι πιο απλό και πιο δύσκολο να σταματήσει: ένας δεκαεξάχρονος στην Ελλάδα βλέπει στο κινητό του έναν συνομήλικο στο Παρίσι να ζητά ακριβώς αυτό που λείπει και από τη δική του τάξη.
- Κατέβασε την εφαρμογή μας
- Ακούστε Online: https://onairmedia.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια