Η ζέστη δεν τελειώνει με τη δύση του ήλιου – Γιατί οι καυτές νύχτες εξαντλούν τον οργανισμό

Οι υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες δεν αφήνουν το σώμα να ανακάμψει από τη θερμική καταπόνηση της ημέρας – Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο και ...

Οι υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες δεν αφήνουν το σώμα να ανακάμψει από τη θερμική καταπόνηση της ημέρας – Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο και τι πρέπει να προσέχουμε.

Η δύση του ήλιου δεν σημαίνει πλέον απαραίτητα και ανακούφιση από τη ζέστη. Σε περιόδους παρατεταμένων υψηλών θερμοκρασιών, ο υδράργυρος μπορεί να παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα ακόμη και κατά τη διάρκεια της νύχτας, δημιουργώντας ένα συνεχές θερμικό φορτίο για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Και αυτό, όπως προειδοποιούν οι ειδικοί, μπορεί να αποδειχθεί σημαντικότερο για την υγεία ακόμη και από μια μεμονωμένη πολύ υψηλή μέγιστη θερμοκρασία.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επισημαίνει ότι οι παρατεταμένες περίοδοι υψηλών θερμοκρασιών τόσο την ημέρα όσο και τη νύχτα προκαλούν σωρευτικό στρες στον οργανισμό, αυξάνοντας τον κίνδυνο ασθενειών και επιπλοκών που σχετίζονται με τη ζέστη.

Το σώμα χρειάζεται τη νύχτα για να «ρίξει θερμοκρασία»

Υπό φυσιολογικές συνθήκες, οι χαμηλότερες θερμοκρασίες της νύχτας δίνουν στον οργανισμό τη δυνατότητα να αποβάλει μέρος της θερμότητας που έχει συσσωρευτεί κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Όταν όμως οι θερμοκρασίες παραμένουν υψηλές, αυτή η διαδικασία περιορίζεται.

Το σώμα συνεχίζει να προσπαθεί να διατηρήσει σταθερή την εσωτερική του θερμοκρασία μέσω της εφίδρωσης και της αυξημένης κυκλοφορίας του αίματος προς το δέρμα. Η παρατεταμένη προσπάθεια επιβαρύνει ιδιαίτερα το καρδιαγγειακό και το νεφρικό σύστημα και αυξάνει τον κίνδυνο θερμικής εξάντλησης.

Παράλληλα, η υψηλή θερμοκρασία κατά τη διάρκεια της νύχτας επηρεάζει τον ύπνο. Το σώμα δυσκολεύεται να μειώσει τη θερμοκρασία του, ο ύπνος γίνεται πιο διακεκομμένος και η αποκατάσταση του οργανισμού περιορίζεται.

Η «θερμική νησίδα» κρατά τις πόλεις ζεστές

Το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο στα αστικά κέντρα.

Άσφαλτος, τσιμέντο, κτίρια και άλλες επιφάνειες απορροφούν μεγάλες ποσότητες ηλιακής ενέργειας κατά τη διάρκεια της ημέρας και την απελευθερώνουν σταδιακά μετά τη δύση του ήλιου.

• Πρόκειται για το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας.

Μετρήσεις και παρατηρήσεις του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών έχουν δείξει ότι η θερμότητα που αποθηκεύεται στον αστικό ιστό απομακρύνεται δύσκολα κατά τη διάρκεια της νύχτας, με αποτέλεσμα οι ελάχιστες θερμοκρασίες στα πυκνοδομημένα κέντρα να παραμένουν αισθητά υψηλότερες από εκείνες των γύρω περιοχών.

Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: το σώμα επιβαρύνεται την ημέρα, δεν προλαβαίνει να ανακάμψει τη νύχτα και καλείται λίγες ώρες αργότερα να αντιμετωπίσει ένα νέο κύμα υψηλών θερμοκρασιών.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται:

• οι ηλικιωμένοι,
• τα βρέφη και τα μικρά παιδιά,
• οι άνθρωποι με καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά προβλήματα,
• όσοι πάσχουν από νεφρικές παθήσεις ή σακχαρώδη διαβήτη,
• όσοι λαμβάνουν συγκεκριμένες φαρμακευτικές αγωγές,
• οι άνθρωποι που εργάζονται σε εξωτερικούς ή πολύ θερμούς χώρους,
• όσοι ζουν μόνοι ή σε κατοικίες χωρίς επαρκή δυνατότητα δροσισμού.

Ο ΕΟΔΥ περιλαμβάνει μεταξύ των ομάδων αυξημένου κινδύνου τους ηλικιωμένους, τα παιδιά, τους χρονίως πάσχοντες αλλά και άτομα που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή η οποία μπορεί να επηρεάζει τη θερμορύθμιση του οργανισμού.

Τι μπορούμε να κάνουμε τις ζεστές νύχτες

Η προστασία δεν σταματά όταν πέσει ο ήλιος.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά τη διατήρηση όσο γίνεται πιο δροσερού περιβάλλοντος στο σπίτι, επαρκή ενυδάτωση, ελαφριά ρούχα και κλινοσκεπάσματα και αξιοποίηση του νυχτερινού αέρα για αερισμό, όταν φυσικά η εξωτερική θερμοκρασία είναι χαμηλότερη από εκείνη του εσωτερικού χώρου.

Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η επικοινωνία με ηλικιωμένους ή ευάλωτους ανθρώπους που ζουν μόνοι, καθώς τα συμπτώματα θερμικής εξάντλησης μπορεί να μην γίνουν αντιληπτά εγκαίρως.

Οι ζεστές νύχτες είναι πλέον δείκτης κινδύνου

Στη συζήτηση για τους καύσωνες το ενδιαφέρον στρέφεται συνήθως στις μέγιστες θερμοκρασίες της ημέρας: αν ο υδράργυρος θα φτάσει τους 39, τους 40 ή τους 42 βαθμούς.

• Όμως εξίσου κρίσιμη είναι η ελάχιστη θερμοκρασία της νύχτας.

Για την ανθρώπινη υγεία δεν έχει σημασία μόνο πόσο ψηλά θα ανέβει το θερμόμετρο το μεσημέρι, αλλά και αν θα πέσει αρκετά τις ώρες που ο οργανισμός χρειάζεται για να ξεκουραστεί και να ανακάμψει.

Και όσο οι νύχτες παραμένουν θερμότερες, τόσο μικρότερο γίνεται αυτό το πολύτιμο «παράθυρο» αποκατάστασης.