«Ανακαίνιση Κατοικίας»: Επιδότηση έως 36.000 ευρώ — τι πρέπει να κάνετε ως τις 31 Αυγούστου

Οδηγός για τους ιδιοκτήτες: ποιοι εντάσσονται, ποιες εργασίες καλύπτονται, ποια δικαιολογητικά χρειάζονται και πού κρύβονται οι παγίδες.

Οδηγός για τους ιδιοκτήτες: ποιοι εντάσσονται, ποιες εργασίες καλύπτονται, ποια δικαιολογητικά χρειάζονται και πού κρύβονται οι παγίδες.

Λιγότερες από τρεις εβδομάδες απομένουν για τους ιδιοκτήτες κλειστών κατοικιών που θέλουν να ενταχθούν στο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας» — το πρόγραμμα που έγινε ευρύτερα γνωστό ως «Ανακαινίζω 2026». Η προθεσμία για την έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας μέσω της πλατφόρμας anakainisi.gov.gr λήγει στις 31 Αυγούστου 2026 και αφορά πλέον αποκλειστικά τα «κλειστά» ακίνητα· η αντίστοιχη προθεσμία για τις ανοικτές, ιδιοκατοικούμενες κατοικίες έληξε στις 31 Ιουλίου.

Το πρόγραμμα, που θεσμοθετήθηκε με το ΦΕΚ 3058/Β/02.06.2026 (ΚΥΑ 86272 ΕΞ 2026) και χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ 2021-2027, διαθέτει προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ και στοχεύει σε περίπου 20.000 κατοικίες. Η επιχορήγηση φτάνει τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο και τις 36.000 ευρώ ανά κατοικία, με ποσοστό κάλυψης που μπορεί να αγγίξει το 95%.

Ποια ακίνητα είναι επιλέξιμα

• Οικοδομική άδεια εκδοθείσα έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990.
• Επιφάνεια κύριων χώρων έως 120 τ.μ. — έως 150 τ.μ. για τρίτεκνους και πολύτεκνους, με τα επιπλέον 30 τ.μ. να μην προσμετρώνται στον υπολογισμό της ενίσχυσης.
• Ενεργειακή κατηγορία έως Γ, ώστε να υπάρχει περιθώριο αναβάθμισης.
• Για τα «κλειστά» ακίνητα: μη χρήση κατά τα έτη 2024 και 2025, δήλωση ως «κενό» στο Ε2 του φορολογικού έτους 2025 και κατανάλωση ρεύματος κάτω από το όριο που θέτει η δράση, βάσει στοιχείων ΔΕΔΔΗΕ.
• Ελάχιστο ποσοστό πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας 20% για τα κλειστά ακίνητα — μειώθηκε από το αρχικό 50%.
• Να μην έχει ενταχθεί σε αντίστοιχο πρόγραμμα εξοικονόμησης ή ανακαίνισης μετά την 1η Ιανουαρίου 2020 και να μην είναι καταχωρισμένο στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης.

Προσαύξηση 5% προβλέπεται, σωρευτικά, για κατοικίες σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές βάσει του Μητρώου της ΕΛΣΤΑΤ, για μονογονεϊκές οικογένειες με αποκλειστική επιμέλεια, για τρίτεκνους και πολύτεκνους, καθώς και για άτομα με αναπηρία. Η ορεινή προσαύξηση αφορά και αρκετούς οικισμούς των ορεινών όγκων της Ροδόπης και της Ξάνθης, όπου το απόθεμα κλειστών κατοικιών είναι σημαντικό.

Ποιες εργασίες καλύπτονται

Δεν υπάρχει κατάλογος συγκεκριμένων εργασιών που επιβάλλονται. Υποχρεωτικός είναι ο συνδυασμός δύο κατηγοριών, με δεσμευτική κατανομή του προϋπολογισμού:

Εργασίες ανακαίνισης — 60% έως 80% της δαπάνης. Υδραυλικές και ηλεκτρολογικές εργασίες, ενίσχυση τοιχοποιίας και στατικότητας, δάπεδα και πλακίδια, ανακαίνιση μπάνιου και κουζίνας, χρωματισμοί και αποκατάσταση φθορών.

Ήπιες ενεργειακές παρεμβάσεις — 20% έως 40% της δαπάνης. Αντικατάσταση παλαιών κουφωμάτων, εγκατάσταση ή αντικατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα, αντικατάσταση συστήματος ψύξης-θέρμανσης με αντλία θερμότητας, θερμομόνωση ταράτσας ή δώματος.

Κρίσιμη προϋπόθεση: οι ενεργειακές παρεμβάσεις πρέπει να αναβαθμίζουν την κατοικία κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία. Δεν αρκεί δηλαδή να καλυφθεί το ποσοστό της δαπάνης — πρέπει να προκύπτει και το ενεργειακό αποτέλεσμα, κάτι που σχεδιάζεται από τον ενεργειακό επιθεωρητή.

Επιπλέον, καλύπτονται στο 100% και έως 2.500 ευρώ οι υποστηρικτικές δαπάνες μηχανικού: Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης, Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και συναφείς υπηρεσίες. Το ποσό αυτό είναι επιπλέον των 36.000 ευρώ.

Η διαδικασία βήμα προς βήμα

• Έλεγχος πολεοδομικής νομιμότητας από μηχανικό. Αν υπάρχουν αυθαιρεσίες, δεν εκδίδεται Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και η αίτηση απορρίπτεται σε επόμενο στάδιο. Η τακτοποίηση πρέπει να προηγηθεί.
• Ενημέρωση στοιχείων στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕπ) και έλεγχος των φορολογικών δεδομένων σε Ε1, Ε2 και Ε9, καθώς η πλατφόρμα αντλεί στοιχεία αυτόματα από ΑΑΔΕ και ΔΕΔΔΗΕ.
• Έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας στο anakainisi.gov.gr με κωδικούς Taxisnet, έως τις 31 Αυγούστου 2026. Προσοχή: η βεβαίωση δεν αποτελεί απόφαση ένταξης, δεν δημιουργεί δικαίωμα χρηματοδότησης και έχει ενδεικτικό χαρακτήρα.
• Σύνταξη Σχεδίου Παρεμβάσεων από μηχανικό, στο οποίο τεκμηριώνεται το αιτούμενο ποσό.
• Υποβολή Αίτησης Χρηματοδότησης στο πληροφοριακό σύστημα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, αναμενόμενη από τις αρχές Σεπτεμβρίου. Προηγούνται τα κλειστά και ακολουθούν τα ανοικτά ακίνητα.
• Κατάταξη με βάση τη χρονική σφραγίδα υποβολής. Όσες αιτήσεις χωρέσουν στον προϋπολογισμό χαρακτηρίζονται «Αρχικά Επιλέξιμες»· οι υπόλοιπες μένουν επιλαχούσες.
• Εντός τριών μηνών από τον χαρακτηρισμό αυτό, προσκόμιση του Α΄ Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης και της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου ή Διηρημένης Ιδιοκτησίας.
• Οριστικός έλεγχος, καθορισμός του τελικού ποσού και του ποσοστού ιδίας συμμετοχής, και έκδοση της Απόφασης Υπαγωγής.

Τα δικαιολογητικά

• Με την αίτηση χρηματοδότησης: η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας, το Σχέδιο Παρεμβάσεων και υπεύθυνη δήλωση του αιτούντος. Με τη δήλωση αυτή ο ιδιοκτήτης αποδέχεται εκ των προτέρων την αυτοδίκαιη απόρριψη, αν από το ΠΕΑ ή την Ηλεκτρονική Ταυτότητα προκύψει ότι το ακίνητο δεν πληροί τις προϋποθέσεις.
• Σε δεύτερο χρόνο: Α΄ ΠΕΑ και Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου εντός τριμήνου.
• Κατά την υλοποίηση: άδεια εργασιών όπου απαιτείται, τιμολόγια με υποχρεωτικά ηλεκτρονική εξόφληση, πιστοποιητικά υλικών και Β΄ ΠΕΑ που τεκμηριώνει την αναβάθμιση.

Τα υπόλοιπα δικαιολογητικά εξειδικεύονται στον Οδηγό Εφαρμογής της δράσης.

Τα χρήματα: πώς καταβάλλονται

Με την έκδοση της Απόφασης Υπαγωγής πιστώνεται προκαταβολή ίση με το 60% της επιχορήγησης σε ειδικό δεσμευμένο λογαριασμό. Για να αποδεσμευτεί, ο ωφελούμενος πρέπει πρώτα να έχει καταβάλει τραπεζικά το 40% της δικής του ιδίας συμμετοχής προς τους αναδόχους ή τους προμηθευτές και να προσκομίσει τα σχετικά αποδεικτικά. Το πρόγραμμα δεν προβλέπει κρατικό άτοκο δάνειο για την ιδία συμμετοχή, η οποία καλύπτεται με ίδια κεφάλαια ή τραπεζικό δανεισμό.

Οι εργασίες και η εξόφλησή τους πρέπει να ολοκληρωθούν εντός 18 μηνών από την Απόφαση Υπαγωγής και σε κάθε περίπτωση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028.

Οι δεσμεύσεις της πενταετίας

Μετά την ανακαίνιση, το ακίνητο δεσμεύεται για πέντε έτη. Οι ανοικτές κατοικίες πρέπει να συνεχίσουν να ιδιοκατοικούνται. Οι κλειστές είτε ιδιοκατοικούνται είτε εκμισθώνονται με μακροχρόνια μίσθωση, με σταθερό μίσθωμα για την πρώτη τριετία. Απαγορεύονται ρητά η βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb, η υπεκμίσθωση και η χρήση ως επαγγελματική στέγη. Σε περίπτωση πώλησης εντός της πενταετίας, επιστρέφεται το σύνολο της επιχορήγησης.

Τι να προσέξετε

Ο πολεοδομικός έλεγχος προηγείται όλων. Είναι το συνηθέστερο σημείο στο οποίο «κολλάει» μια αίτηση.

Δεν εξετάζονται ενστάσεις που αμφισβητούν στοιχεία τα οποία αντλούνται αυτόματα από τα μητρώα του Δημοσίου, όπως της ΑΑΔΕ και του ΔΕΔΔΗΕ. Λάθος στο Ε2 ή στο Ε9 δεν διορθώνεται εκ των υστέρων μέσω ένστασης.

Η σειρά προτεραιότητας καθορίζεται από την ώρα υποβολής. Ο φάκελος πρέπει να είναι έτοιμος πριν ανοίξει η πλατφόρμα του ΤΕΕ.

Το πρόγραμμα δεν θέτει πλαφόν στο ενοίκιο μετά την ανακαίνιση — ζήτημα που έχει ήδη τεθεί ως προβληματισμός ως προς το αν η ενίσχυση θα μετακυλιστεί τελικά στους μισθωτές.