.jpg)
Σε τροχιά υλοποίησης εισέρχεται ένα από τα σημαντικότερα έργα υποδομής και πολιτιστικής ανάδειξης για την Ξάνθη και ολόκληρη τη Θράκη, μετά ...
Η έγκριση των αρχιτεκτονικών, στατικών και ηλεκτρομηχανολογικών μελετών, σε συνδυασμό με τη μουσειογραφική προμελέτη, ανοίγει διάπλατα τον δρόμο για να αποκτήσει η πόλη έναν ενιαίο χώρο προβολής της πολυστρωματικής ιστορίας της, διασώζοντας παράλληλα ένα εμβληματικό δείγμα της βιομηχανικής της ταυτότητας.
Το χρονικό μιας μακράς διεκδίκησης
Η δημιουργία ενός Διαχρονικού Μουσείου αποτελούσε πάγιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας, της επιστημονικής κοινότητας και των πολιτιστικών φορέων της Ξάνθης για περισσότερες από τρεις δεκαετίες.
Παρότι ο νομός διέθετε το Αρχαιολογικό Μουσείο Αβδήρων —επικεντρωμένο στην αρχαία πόλη του Πρωταγόρα και του Δημόκριτου—, η ίδια η πόλη της Ξάνθης στερούνταν μιας κεντρικής μουσειακής υποδομής ικανής να αφηγηθεί τη συνέχεια του τόπου: από την προϊστορία και τους θρακικούς χρόνους, στη βυζαντινή και οθωμανική περίοδο, έως την περίοδο της καπνεμπορικής άνθησης που διαμόρφωσε την αστική της φυσιογνωμία.
Η ιστορία του κτηρίου αντανακλά την ίδια την πορεία της Ξάνθης:
Τέλη 19ου αιώνα: Κατασκευή της καπναποθήκης από τον καπνέμπορο Ευάγγελο Μπασιούδη.
Δεκαετία 1950: Με την κατάρρευση του μονοπωλίου και την παρακμή της επεξεργασίας καπνού, το κτήριο εγκαταλείπεται, όπως και το σύνολο του καπνεμπορικού ιστού της περιοχής.
1991: Το σύνολο των συνιδιοκτητών μεταβιβάζει το ακίνητο στο τότε Νομαρχιακό Ταμείο Ξάνθης, αποτρέποντας την κατεδάφιση ή την εκποίηση.
1992: Χαρακτηρίζεται επίσημα από το Υπουργείο Πολιτισμού ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και έργο τέχνης.
2025: Η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης παραχωρεί οριστικά το κτήριο στο Υπουργείο Πολιτισμού, ξεκλειδώνοντας τις διαδικασίες χρηματοδότησης και εκπόνησης των απαραίτητων μελετών.
Το κτήριο ως ζωντανό έκθεμα
Η Καπναποθήκη «Μπασιούδη», στη συμβολή των οδών Αβδήρων 50 και Έλλης, ανήκει στον πρώιμο ορθογωνικό τύπο κτηρίων του είδους, με τετράγωνη κάτοψη 616 τ.μ., αναπτυσσόμενη σε υπόγειο, υπερυψωμένο ισόγειο, όροφο και δύο ενδιάμεσα επίπεδα. Παρουσιάζει αυστηρή γεωμετρική συμμετρία, περιμετρική λιθοδομή/οπτοπλινθοδομή και έναν επιβλητικό εσωτερικό ξύλινο κάνναβο δοκών και υποστυλωμάτων.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το ίδιο το κέλυφος δεν θα λειτουργεί ως απλό περίβλημα, αλλά ως κεντρικό έκθεμα της μουσειακής διαδρομής:
Στατική ενίσχυση χωρίς αλλοίωση: Τοποθετείται ανεξάρτητος εσωτερικός χαλύβδινος φέρων οργανισμός, ο οποίος θα αναλάβει εξ ολοκλήρου τα φορτία των επισκεπτών και των εκθεμάτων, αφήνοντας άθικτο και πλήρως ορατό τον ιστορικό ξύλινο σκελετό.
Εκθεσιακοί χώροι: Ανάπτυξη του ιστορικού αφηγήματος σε 1.070 τ.μ. σε τρεις στάθμες, με αξιοποίηση ψηφιακών μέσων, διαδραστικών εφαρμογών και σύγχρονων φωτιστικών διατάξεων.
Συμπληρωματικές λειτουργίες: Χώρος υποδοχής, πωλητήριο, αναψυκτήριο και σύγχρονες υποδομές προσβασιμότητας για ΑμεΑ (ειδική επικλινής ράμπα στη δευτερεύουσα είσοδο).
Προς μια νέα «Γειτονιά των Μουσείων»
Η παρέμβαση υπερβαίνει τα όρια του μεμονωμένου κτηρίου. Σε άμεση γειτνίαση βρίσκεται η επίσης χαρακτηρισμένη ως διατηρητέα Καπναποθήκη «Καραδημόγλου» —με την οποία στο παρελθόν αποτελούσαν ενιαίο λειτουργικό συγκρότημα—, καθώς και δύο όμορα βιομηχανικά κτήρια ιδιοκτησίας του Υπουργείου Πολιτισμού.
Εκεί σχεδιάζεται να μεταφερθούν οι διοικητικοί και αποθηκευτικοί χώροι της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ξάνθης, διαμορφώνοντας έναν αυτόνομο πολιτιστικό πόλο. Παράλληλα, η μελέτη προτείνει την πεζοδρόμηση των οδών Βασιλειάδη και Αβδήρων για την ασφαλή σύνδεση των χώρων και την ελεύθερη κίνηση πεζών και επισκεπτών.
Λίνα Μενδώνη: «Επανάχρηση του κτηριακού αποθέματος και προστασία της μνήμης»
Σε δήλωσή της, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη υπογράμμισε:
«Η αποκατάσταση της Καπναποθήκης “Μπασιούδη”, προκειμένου να φιλοξενήσει το Διαχρονικό Μουσείο Ξάνθης αποτελεί μια σημαντική επέμβαση για την προστασία και την ανάδειξη της βιομηχανικής κληρονομιάς της πόλης, καθώς και για την ενίσχυση της πολιτιστικής της ταυτότητας.
Βασική αρχή της αρχιτεκτονικής προσέγγισης είναι η διατήρηση της αυθεντικότητας του κτηρίου-μνημείου. Η ίδια η πάλαι ποτέ λειτουργική Καπναποθήκη αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εκθέματα του μουσείου.
Βασική παράμετρος των πολιτικών μας είναι η αξιοποίηση με νέες χρήσεις του υφιστάμενου κτηριακού αποθέματος και όχι η κατασκευή νέων κτηρίων. Μαζί με τα όμορα βιομηχανικά κτήρια δημιουργείται ένας νέος πολιτιστικός πυρήνας στην πόλη, μια “γειτονιά μουσείων”, που συνδέει το παρελθόν με το μέλλον της Ξάνθης»
Δεν υπάρχουν σχόλια