Παιδική παχυσαρκία: Τα στοιχεία για την Ελλάδα προκαλούν ανησυχία

Η παιδική παχυσαρκία, η ανεπαρκής σωματική δραστηριότητα και ο αυξημένος χρόνος μπροστά στις οθόνες αναδεικνύονται σε σημαντικές προκλήσεις ...

Η παιδική παχυσαρκία, η ανεπαρκής σωματική δραστηριότητα και ο αυξημένος χρόνος μπροστά στις οθόνες αναδεικνύονται σε σημαντικές προκλήσεις για τη δημόσια υγεία, με την Ελλάδα να καταγράφει υψηλά ποσοστά υπερβολικού βάρους στις μικρές ηλικίες. Διεθνή επιστημονικά δεδομένα επισημαίνουν ότι η πρόληψη από την παιδική ηλικία, μέσα από την ισορροπημένη διατροφή και την καθημερινή κίνηση, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της υγείας τις επόμενες δεκαετίες.

Παιδική παχυσαρκία: Ανησυχητικά τα στοιχεία για την Ελλάδα

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση COSI του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), που δημοσιεύτηκε το 2025, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας.

Στα παιδιά ηλικίας επτά ετών που εξετάστηκαν, το 18% καταγράφηκε ως παχύσαρκο, ενώ το 37% είχε υπερβολικό βάρος, στοιχείο που αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης των δράσεων πρόληψης από τα πρώτα χρόνια της ζωής.

Την ίδια στιγμή, μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2025 και βασίστηκε σε δεδομένα 3.357 μαθητών στην Ελλάδα, ηλικίας 11 έως 15 ετών, από την περίοδο 2017-2018, κατέδειξε σημαντικά ελλείμματα στη φυσική δραστηριότητα.

Ειδικότερα, το 83,9% των μαθητών δεν συμπλήρωνε τουλάχιστον 60 λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας και τις επτά ημέρες της εβδομάδας. Παράλληλα, το 90,2% περνούσε περισσότερες από δύο ώρες ημερησίως μπροστά σε οθόνες.

Μόλις ένα στα δέκα κορίτσια ασκείται καθημερινά

Ανάλογη εικόνα προκύπτει από τη διεθνή έρευνα HBSC του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την περίοδο 2021-2022, η οποία κάλυψε 44 χώρες και περιοχές.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πέντε χώρες και περιοχές όπου μόλις ένα στα δέκα κορίτσια ή και λιγότερα δηλώνει ότι ασκείται τουλάχιστον μία ώρα καθημερινά.

Στο σύνολο των συμμετεχόντων χωρών και περιοχών, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώθηκε στο 25% για τα αγόρια και στο 15% για τα κορίτσια. Επιπλέον, τα στοιχεία δείχνουν ότι η φυσική δραστηριότητα μειώνεται όσο αυξάνεται η ηλικία των παιδιών.

Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία της δημιουργίας περισσότερων ευκαιριών για άσκηση, τόσο στο σχολικό περιβάλλον όσο και στην καθημερινότητα των παιδιών.

Οι 17 απειλές για την παγκόσμια υγεία έως το τέλος του αιώνα

Τη σημασία της αντιμετώπισης της παχυσαρκίας και της καθιστικής ζωής αναδεικνύει νέα επιστημονική έκθεση της επιτροπής του ιατρικού περιοδικού The Lancet, η οποία εξετάζει 17 σημαντικές απειλές για την παγκόσμια υγεία έως το τέλος του 21ου αιώνα.

Στις απειλές αυτές περιλαμβάνονται η κλιματική αλλαγή, οι πανδημίες, οι πόλεμοι, η κακόβουλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, η ατμοσφαιρική ρύπανση και η μικροβιακή αντοχή στα αντιβιοτικά.

Όπως επισημαίνει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής του ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Νίκος Κομούτος, σύμφωνα με την έκθεση, σε 154 από τις 204 χώρες και περιοχές που εξετάστηκαν, η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, της κακής διατροφής και της ανεπαρκούς φυσικής δραστηριότητας θα μπορούσε να αποφέρει μεγαλύτερα οφέλη για την υγεία του πληθυσμού από την αντιμετώπιση οποιασδήποτε άλλης από τις 17 απειλές μεμονωμένα.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι, εάν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, έως το 2050 περίπου το 60% των ενηλίκων και σχεδόν ένα στα τρία παιδιά και εφήβους παγκοσμίως θα έχουν υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία.

Παράλληλα, σημειώνουν ότι ακόμη και η ευρεία χρήση των νέων φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας ενδέχεται να έχει περιορισμένη επίδραση στη συνολική εικόνα σε επίπεδο πληθυσμού. Για τον λόγο αυτό, η πρόληψη και η αντιμετώπιση των παραγόντων που συνδέονται με την παχυσαρκία θεωρούνται κρίσιμες για τη δημόσια υγεία.

Γιατί η σωματική δραστηριότητα στην παιδική ηλικία είναι καθοριστική

Όπως τονίζει ο Νίκος Κομούτος, η φυσική δραστηριότητα κατά την παιδική ηλικία συμβάλλει στη διαμόρφωση συνηθειών που μπορούν να διατηρηθούν και στην ενήλικη ζωή, ενώ παράλληλα υποστηρίζει την ανάπτυξη των οστών, των μυών και της καρδιάς.

Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η δραστηριότητα σε ηλικίες τριών και έξι ετών συνδέεται με τα επίπεδα σωματικής άσκησης κατά τη νεότητα και την πρώιμη ενήλικη ζωή.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν και τα χρόνια γύρω από την εφηβεία, καθώς τότε αναπτύσσεται μεγάλο μέρος της οστικής μάζας. Η καλή αερόβια ικανότητα στη νεότητα έχει συσχετιστεί με μικρότερο κίνδυνο παχυσαρκίας και καρδιομεταβολικών νοσημάτων αργότερα, ενώ η μυϊκή δύναμη στην παιδική ηλικία συνδέεται με καλύτερο καρδιομεταβολικό προφίλ και υγεία των οστών.

Περισσότερη κίνηση, λιγότερος χρόνος μπροστά στις οθόνες

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, ο καθηγητής υπογραμμίζει την ανάγκη να ενισχυθούν οι ευκαιρίες καθημερινής σωματικής δραστηριότητας μέσα στο σχολικό ωράριο, να διευκολυνθεί η πρόσβαση των παιδιών στον οργανωμένο αθλητισμό από μικρή ηλικία και να περιοριστεί ο υπερβολικός χρόνος μπροστά στις οθόνες.

Η συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες κατά την παιδική ηλικία συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα διατήρησης της άσκησης και στην ενήλικη ζωή, ιδιαίτερα όταν τα παιδιά απολαμβάνουν τη συμμετοχή τους.

Τα στοιχεία αναδεικνύουν, επομένως, τη σημασία μιας συνολικής προσέγγισης που συνδυάζει την ισορροπημένη διατροφή, την καθημερινή κίνηση και τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που διευκολύνει τα παιδιά να υιοθετήσουν υγιεινές συνήθειες.

Πηγή: ΑΠΕΜΠΕ