.jpg)
Τι κρύβεται πίσω από την ανακοίνωση 207 του τουρκικού ΥΠΕΞ, γιατί η Αθήνα απάντησε αυθημερόν και γιατί η Θράκη γίνεται ξανά ο φθηνότερος μοχ...
Η Πέμπτη 22 Οκτωβρίου έκλεισε έναν κύκλο που άνοιξε το 2022. Με τη δημοσίευση στο ΦΕΚ των διορισμών του Σιουκρή Σερίφ Δαμάδογλου στη Μουφτεία Ξάνθης και του Μπιλάλ Καρά Χαλήλ στη Μουφτεία Κομοτηνής, και οι τρεις Μουφτείες της Θράκης έχουν πλέον επικεφαλής που αναδείχθηκαν με τη διαδικασία του νέου νόμου. Είχε προηγηθεί ο Εμίν Σερίφ στο Διδυμότειχο. Δύο μέρες αργότερα, το Σάββατο, η Άγκυρα απάντησε με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών της. Μέσα σε λίγες ώρες ήρθε και η απάντηση της Αθήνας.
Στην επιφάνεια μοιάζει με άλλη μια ανταλλαγή ανακοινώσεων. Στην ουσία πρόκειται για κάτι μεγαλύτερο.
Τι κρύβεται πίσω από την ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ
Η ανακοίνωση 207 δεν είναι κείμενο θρησκευτικής ανησυχίας. Είναι κείμενο ορολογίας, και κάθε λέξη του έχει διαλεχτεί.
Γιατί τόση επιμονή σε ένα θρησκευτικό αξίωμα; Επειδή ο Μουφτής στη Θράκη δεν είναι μόνο θρησκευτικός ηγέτης. Ασκεί και δικαιοδοτικές αρμοδιότητες σε ζητήματα οικογενειακού δικαίου της μειονότητας. Όποιος ελέγχει τη Μουφτεία έχει λόγο στην καθημερινή ζωή χιλιάδων οικογενειών. Η αναγνώριση «εκλεγμένων» Μουφτήδων, επιλεγμένων έξω από κάθε θεσμικό πλαίσιο, θα σήμαινε μια παράλληλη εξουσία μέσα στο ελληνικό κράτος.
Και το βασικό επιχείρημα της Άγκυρας καταρρέει μόλις κοιτάξει κανείς πίσω από τα ονόματα. Ο νέος Μουφτής Ξάνθης γεννήθηκε το 1965 στο Σιδηρώ του Σουφλίου και υπηρέτησε ως θρησκευτικός λειτουργός στην Κω. Ο νέος Μουφτής Κομοτηνής γεννήθηκε το 1980 στην Πάχνη της Ξάνθης. Είναι ιεροδιδάσκαλος από το 2003, απόφοιτος του ΑΠΘ με σπουδές Σαρίας στο Αλ-Αζχάρ του Καΐρου, και υπηρέτησε ως Τοποτηρητής της Μουφτείας Ξάνθης. Η Άγκυρα τους αποκαλεί «επιβεβλημένους». Πρόκειται για Έλληνες πολίτες, μουσουλμάνους της Θράκης, που αναδείχθηκαν μέσα από μια διαδικασία στην οποία συμμετείχαν μέλη της ίδιας της μειονότητας.
Έχει σημασία και ο χρόνος. Η ανακοίνωση ήρθε στο τέλος μιας εβδομάδας που ξεκίνησε με την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης και τους πανηγυρισμούς του Ερντογάν για τη «Γαλάζια Πατρίδα». Η Θράκη μπαίνει στην ίδια ατζέντα με το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Δεν είναι ξεχωριστό κεφάλαιο. Είναι ένας ακόμη κρίκος της ίδιας αλυσίδας.
Γιατί η Αθήνα αντέδρασε άμεσα
Η απάντηση του Υπουργείου Εξωτερικών εκδόθηκε το ίδιο απόγευμα. Ήταν από τις αυστηρότερες των τελευταίων ετών.
Η Αθήνα επανέλαβε ότι η Λωζάννη είναι σαφής και ότι ο χαρακτήρας της μειονότητας «δεν μπορεί να επαναπροσδιορίζεται κατά το δοκούν». Υπογράμμισε ότι η μειονότητα αποτελείται από Έλληνες πολίτες και είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας. Παρουσίασε τον ν. 4964/2022 ως σύγχρονη και δημοκρατική διαδικασία με συμμετοχή μελών της μειονότητας, ανάμεσά τους και γυναικών. Και έστρεψε το επιχείρημα πίσω στην Άγκυρα: χαρακτήρισε «τουλάχιστον υποκριτικό» να παραδίδει μαθήματα θρησκευτικής ελευθερίας μια χώρα όπου οι μουφτήδες διορίζονται από το κράτος, μέσω της Diyanet.
Η ταχύτητα δεν ήταν τυχαία. Η διαδικασία του νόμου στηρίζεται σε 33μελή Συμβουλευτική Επιτροπή μελών της μειονότητας με θρησκευτικές ιδιότητες. Η πλειονότητά τους προκύπτει από δημόσια κλήρωση, ενώ ο Τοποτηρητής που προεδρεύει δεν μπορεί να είναι υποψήφιος. Αυτή η διαδικασία ολοκληρώθηκε τώρα για πρώτη φορά σε όλη τη Θράκη. Αν η τουρκική αφήγηση έμενε αναπάντητη έστω και μία μέρα, θα περνούσε στα διεθνή φόρουμ ως η μόνη εκδοχή. Εκεί η Άγκυρα επενδύει χρόνια τώρα στο αφήγημα της «καταπιεσμένης τουρκικής μειονότητας». Η Αθήνα είχε κινηθεί με τον ίδιο τρόπο και το 2022, όταν η Τουρκία επιτέθηκε στον νόμο λίγες μέρες μετά την ψήφισή του.
Η μάχη όμως δεν κερδίζεται με ανακοινώσεις. Η απάντηση του ΥΠΕΞ έχει αξία μόνο αν στη Θράκη ακολουθήσει η ουσία. Οι νέοι Μουφτήδες πρέπει να ασκούν απρόσκοπτα τα καθήκοντά τους σε κάθε τέμενος της περιφέρειάς τους. Μέχρι σήμερα αυτό δεν είναι δεδομένο: σε καταγγελίες και κοινοβουλευτικές ερωτήσεις έχουν περιγραφεί περιστατικά όπου νόμιμοι Τοποτηρητές βρέθηκαν μπροστά σε κλειστές πόρτες τεμενών που ελέγχουν κύκλοι προσκείμενοι στο Προξενείο Κομοτηνής. Το κράτος που υπερασπίστηκε τον νόμο στα χαρτιά οφείλει να τον υπερασπιστεί και στην αυλή του τεμένους. Το οφείλει κυρίως στους μουσουλμάνους συμπολίτες μας που θέλουν απλώς να προσευχηθούν ήσυχα.
Πώς οι εξ ανατολών γείτονες θα εντείνουν τη ρήξη με την Ελλάδα και γιατί
Τίποτα δεν δείχνει ότι η ανακοίνωση 207 είναι το τέλος. Το ημερολόγιο των επόμενων εβδομάδων δείχνει το αντίθετο.
Ο νόμος για τη «Γαλάζια Πατρίδα», που θα μετατρέψει το δόγμα σε εσωτερικό δίκαιο της Τουρκίας, αναμένεται στην Εθνοσυνέλευση μετά τη συζήτηση του προϋπολογισμού του 2027, πιθανότατα τον Δεκέμβριο. Με την έγκριση του μνημονίου από τη Βεγγάζη, ο τουρκικός Τύπος μιλά ήδη για νέες σεισμικές έρευνες και γεωτρήσεις. Αυτή η εξέλιξη έχει ιδιαίτερο βάρος, αφού η ανατολική Λιβύη λογαριαζόταν ως αντίβαρο στο μνημόνιο της Τρίπολης. Στις Βρυξέλλες, η Αθήνα κρατά κλειστή την πόρτα του SAFE για την Τουρκία όσο ισχύει το casus belli. Η Άγκυρα αναζητά κάθε δρόμο για να την ανοίξει.
Εδώ η Θράκη αποκτά ρόλο. Ένα επιχείρημα για «παραβίαση δικαιωμάτων μειονότητας» δεν κοστίζει τίποτα στρατιωτικά και κινητοποιεί εύκολα το εσωτερικό ακροατήριο του Ερντογάν. Και κυρίως πλήττει την εικόνα της Ελλάδας στα ευρωπαϊκά τραπέζια τη στιγμή που αυτή ασκεί βέτο. Η Άγκυρα διαθέτει ήδη την υποδομή για να κρατά το θέμα ανοιχτό: το Προξενείο, τους «εκλεγμένους» Μουφτήδες της, ένα δίκτυο φορέων που κινούνται στη γραμμή της. Κάθε θεσμική κίνηση της Αθήνας στη Θράκη μπορεί να μετατραπεί σε «διεθνές ζήτημα» μέσα σε μία νύχτα.
Το διεθνές περιβάλλον δεν βοηθά. Μετά το τουρκολιβυκό, η Ουάσιγκτον περιορίστηκε να θυμίσει ότι Ελλάδα και Τουρκία είναι και οι δύο σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ και να καλέσει σε διάλογο. Τη στιγμή που Ισραήλ, Αίγυπτος και ΕΕ καταδίκαζαν την κύρωση, ο Ντόναλντ Τραμπ μιλούσε για τον Ερντογάν ως φίλο που θέλει να κρατά ικανοποιημένο. Η Μόσχα, με τους S-400 και το πυρηνικό εργοστάσιο του Ακουγιού, έχει κάθε λόγο να βλέπει την Τουρκία ως πολύτιμο ενδιάμεσο. Η Άγκυρα το ξέρει. Γι’ αυτό πιέζει σε όλα τα μέτωπα ταυτόχρονα.
Ο βαθύτερος λόγος όμως βρίσκεται στον χάρτη των ελληνικών συμμαχιών. Τα σχήματα με Κύπρο, Ισραήλ και Αίγυπτο, οι στρατηγικές συμφωνίες με Ουάσιγκτον και Παρίσι, το βέτο στην ευρωπαϊκή αμυντική χρηματοδότηση κλείνουν διαδρόμους στην Τουρκία. Η κλιμάκωση είναι η απάντησή της. Και η Θράκη, με τις μικτές γειτονιές και την πολυπολιτισμική της ζωή, επιλέγεται ως το σημείο όπου η πίεση κοστίζει λιγότερο στην Άγκυρα και περισσότερο σε εμάς.
Μόνο που η Θράκη δεν είναι ένας χάρτης με τρεις νομούς σε φόντο ανακοίνωσης. Είναι το Σιδηρώ και η Πάχνη, τα τεμένη και οι εκκλησίες της ίδιας πόλης, οι άνθρωποι που ζουν δίπλα δίπλα πολύ πριν γραφτεί η ανακοίνωση 207. Αυτούς η Άγκυρα επιχειρεί για άλλη μια φορά να μετατρέψει σε φάκελο. Και αυτούς οφείλει η Αθήνα να προστατεύσει, όχι μόνο από το βήμα του ΥΠΕΞ αλλά κάθε μέρα, στο πεδίο.
- Κατέβασε την εφαρμογή μας
- Ακούστε Online: https://onairmedia.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια