Νέα δικαιώματα για τους επιβάτες αεροπλάνων: Τι αλλάζει σε πτήσεις, αποσκευές και ακυρώσεις

Σημαντικές αλλαγές στα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών φέρνει ο νέος ευρωπαϊκός Κανονισμός, ο οποίος ενισχύει την προστασία τω...

Σημαντικές αλλαγές στα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών φέρνει ο νέος ευρωπαϊκός Κανονισμός, ο οποίος ενισχύει την προστασία των ταξιδιωτών σε περιπτώσεις ακυρώσεων, καθυστερήσεων και προβλημάτων στις πτήσεις, ενώ θεσπίζει νέους κανόνες για τις αποσκευές, τις οικογένειες με παιδιά, τις επιστροφές χρημάτων και την εξυπηρέτηση των επιβατών στα αεροδρόμια.

Ο νέος Κανονισμός (ΕΕ) 2026/2202 τροποποιεί το υφιστάμενο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα δικαιώματα των επιβατών και προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα του ταξιδιώτη να οργανώσει μόνος του εναλλακτική μεταφορά υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, αυτόματη επιστροφή χρημάτων, προστασία από την πρακτική «no-show», δωρεάν διόρθωση ορθογραφικών λαθών στο όνομα και κοινό πρότυπο για το προσωπικό αντικείμενο στην καμπίνα.

Οι νέες διατάξεις θα εφαρμόζονται από τις 23 Οκτωβρίου 2027.

Ο επιβάτης μπορεί να κλείσει μόνος του άλλη μεταφορά

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τις περιπτώσεις κατά τις οποίες μια πτήση διαταράσσεται και η αεροπορική εταιρεία δεν προσφέρει έγκαιρα κατάλληλη εναλλακτική.

Εάν ο επιβάτης επιλέξει να συνεχίσει το ταξίδι του και η αεροπορική εταιρεία δεν του έχει προσφέρει, μέσα σε τρεις ώρες, επαναδρομολόγηση υπό συγκρίσιμους όρους μεταφοράς, μπορεί να οργανώσει μόνος του την εναλλακτική μετακίνησή του.

Ο επιβάτης θα πρέπει να ενημερώσει την αεροπορική εταιρεία και να περιορίσει τα έξοδά του σε όσα είναι αναγκαία, εύλογα και κατάλληλα.

Η αεροπορική εταιρεία υποχρεούται να επιστρέψει τα σχετικά έξοδα έως ποσού που δεν υπερβαίνει το 400% της πλήρους τιμής του εισιτηρίου ή των εισιτηρίων, καθώς και τυχόν τέλη διαμεσολάβησης. Η επιστροφή πραγματοποιείται μέσα σε 14 ημερολογιακές ημέρες από την υποβολή του αιτήματος.

Αυτόματη επιστροφή χρημάτων

Σε περίπτωση διαταραχής, ο επιβάτης εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα να επιλέξει μεταξύ επιστροφής χρημάτων και επαναδρομολόγησης.

Όταν επιλέγει επιστροφή χρημάτων, αυτή πραγματοποιείται αυτόματα μέσα σε επτά ημερολογιακές ημέρες από την επιλογή του επιβάτη, μέσω ηλεκτρονικής τραπεζικής μεταφοράς, εκτός εάν συμφωνήσει ρητά σε διαφορετικό τρόπο επιστροφής.

Τέλος στην πρακτική «no-show»

Οι νέοι κανόνες προστατεύουν και τους επιβάτες που δεν χρησιμοποίησαν το σκέλος αναχώρησης ενός εισιτηρίου μετ’ επιστροφής.

Η αεροπορική εταιρεία δεν μπορεί να αρνηθεί την επιβίβαση στην πτήση επιστροφής επειδή ο επιβάτης δεν πραγματοποίησε την προηγούμενη πτήση ή τις πτήσεις αναχώρησης που περιλαμβάνονταν στην ίδια σύμβαση αερομεταφοράς.

Παράλληλα, δεν μπορεί να επιβάλει επιπλέον χρέωση επειδή ο επιβάτης δεν χρησιμοποίησε την πτήση αναχώρησης.

Δωρεάν διόρθωση λαθών στο όνομα

Ο επιβάτης αποκτά επίσης δικαίωμα δωρεάν διόρθωσης ορθογραφικών λαθών στο όνομά του.

Εφόσον το αίτημα υποβληθεί το αργότερο 48 ώρες πριν από την προγραμματισμένη αναχώρηση, ο αερομεταφορέας πρέπει να διορθώσει τα λάθη ή, σε περίπτωση διοικητικής αλλαγής, να ενημερώσει το όνομα.

Η διόρθωση ή ενημέρωση πρέπει να γίνεται τουλάχιστον μία φορά χωρίς χρέωση και δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο άρνησης επιβίβασης, εφόσον δεν αλλάζει ο επιβάτης, η ημερομηνία, η ώρα ή το δρομολόγιο.

Προσωπικό αντικείμενο 40×30×15 εκατοστά χωρίς χρέωση

Για πρώτη φορά θεσπίζεται κοινό ευρωπαϊκό ελάχιστο πρότυπο για το προσωπικό αντικείμενο που μπορεί να μεταφέρει ο επιβάτης στην καμπίνα χωρίς πρόσθετη χρέωση.

Ως προσωπικό αντικείμενο ορίζεται μη παραδοτέα αποσκευή που πληροί τους κανόνες ασφάλειας και έχει μέγιστες διαστάσεις 40 × 30 × 15 εκατοστά ή μπορεί να τοποθετηθεί κάτω από το κάθισμα μπροστά από τον επιβάτη.

Παράλληλα, προβλέπεται δικαίωμα μεταφοράς και χειραποσκευής στην καμπίνα, υπό την προϋπόθεση της διαθέσιμης χωρητικότητας και των σχετικών κανόνων.

Οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να προσφέρουν διαφορετικούς εμπορικούς ναύλους σε επιβάτες που επιλέγουν να ταξιδέψουν χωρίς χειραποσκευή, αλλά πριν από την έναρξη της διαδικασίας κράτησης πρέπει να εμφανίζουν τον ναύλο που περιλαμβάνει τη δυνατότητα μεταφοράς χειραποσκευής.

Επίσης, κατά την κράτηση πρέπει να ενημερώνουν με σαφήνεια για τις μέγιστες διαστάσεις και το βάρος των αποσκευών που επιτρέπονται στην καμπίνα και στον χώρο αποσκευών.

Ο Κανονισμός δεν καθορίζει ενιαίο όριο βάρους για το προσωπικό αντικείμενο.

Τι γίνεται αν η αποσκευή δεν χωρά στην καμπίνα

Εάν για λόγους ασφάλειας, χωρητικότητας ή εξαιτίας αλλαγής τύπου αεροσκάφους δεν είναι δυνατή η μεταφορά του προσωπικού αντικειμένου ή της χειραποσκευής στην καμπίνα, η αεροπορική εταιρεία μπορεί να τη μεταφέρει στον χώρο αποσκευών χωρίς πρόσθετη χρέωση.

Οικογένειες με παιδιά: Δωρεάν διπλανές θέσεις

Οι νέοι κανόνες προβλέπουν ειδική προστασία για τις οικογένειες.

Ο συνοδός ενός παιδιού κάτω των 14 ετών πρέπει να μπορεί να κάθεται δίπλα του χωρίς πρόσθετη χρέωση.

Εάν δεν υπάρχουν διαθέσιμες διπλανές θέσεις, η αεροπορική εταιρεία οφείλει να καταβάλει προσπάθεια ώστε να εξασφαλιστεί η δυνατότητα να κάθονται μαζί.

Παράλληλα, τα βρέφη και τα παιδιά που χρειάζονται καρότσι ή πτυσσόμενο παιδικό καρότσι μπορούν να το μεταφέρουν χωρίς πρόσθετο κόστος μέχρι την πύλη επιβίβασης ή την πόρτα του αεροσκάφους.

Εκτυπωμένη κάρτα επιβίβασης χωρίς επιπλέον χρέωση

Η χρήση έντυπης κάρτας επιβίβασης προστατεύεται επίσης.

Ο επιβάτης δεν μπορεί να στερηθεί την επιβίβαση επειδή χρησιμοποιεί τη δική του εκτυπωμένη έκδοση ψηφιακής κάρτας, εφόσον αυτή είναι καθαρή και μπορεί να διαβαστεί από μηχάνημα.

Δεν μπορεί επίσης να χρεωθεί επειδή ζητά ή χρησιμοποιεί εκτυπωμένη κάρτα επιβίβασης, εφόσον έχει ήδη ολοκληρώσει το check-in.

Όταν χρησιμοποιούνται ψηφιακές κάρτες, ο επιβάτης πρέπει να μπορεί να τις αποκτήσει κατά το check-in χωρίς να υποχρεώνεται να διαθέτει λογαριασμό χρήστη ή συγκεκριμένη εφαρμογή.

Νερό, φαγητό, διαδίκτυο και τηλεφωνικές κλήσεις σε περίπτωση διαταραχής

Όταν ενεργοποιείται το δικαίωμα βοήθειας, προβλέπεται δωρεάν παροχή αναψυκτικών κάθε δύο ώρες αναμονής.

Μετά από τρεις ώρες αναμονής προβλέπεται γεύμα και στη συνέχεια γεύμα κάθε πέντε ώρες, με ανώτατο όριο τρία γεύματα ημερησίως.

Οι επιβάτες δικαιούνται επίσης δωρεάν πρόσβαση στο διαδίκτυο και δύο τηλεφωνικές κλήσεις.

Η αεροπορική εταιρεία μπορεί να περιορίσει ή να αρνηθεί ορισμένες από αυτές τις παροχές όταν η παροχή τους θα προκαλούσε περαιτέρω καθυστέρηση της πτήσης ή της επαναδρομολόγησης.

Ξενοδοχείο και μεταφορά χωρίς χρέωση

Όταν η διαταραχή απαιτεί διαμονή για μία ή περισσότερες νύχτες, ο επιβάτης δικαιούται δωρεάν ξενοδοχειακό κατάλυμα και μεταφορά από το αεροδρόμιο προς το ξενοδοχείο και αντίστροφα.

Η αεροπορική εταιρεία μπορεί να χρησιμοποιεί κουπόνια για γεύματα, αναψυκτικά και ξενοδοχείο.

Εάν δεν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της, ο επιβάτης μπορεί να κάνει τις απαραίτητες διευθετήσεις και να ζητήσει την επιστροφή των αναγκαίων, εύλογων και αναλογικών εξόδων.

Η επιστροφή πραγματοποιείται μέσα σε 14 ημερολογιακές ημέρες από την υποβολή του αιτήματος. Εάν έχει ενεργοποιηθεί σχέδιο έκτακτης ανάγκης του αεροδρομίου, η προθεσμία μπορεί να παραταθεί.

Σε περίπτωση έκτακτων περιστάσεων που δεν μπορούσαν να αποφευχθούν ακόμη και με τη λήψη όλων των εύλογων μέτρων, η παροχή ξενοδοχείου μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να περιοριστεί σε τρεις διανυκτερεύσεις.

Δωρεάν νερό και σταθμοί φόρτισης στα αεροδρόμια

Τα αεροδρόμια της Ευρωπαϊκής Ένωσης με εμπορική επιβατική κίνηση πρέπει να διαθέτουν ρυθμίσεις για δωρεάν πόσιμο νερό και σταθμούς επαναφόρτισης ηλεκτρονικών συσκευών, ανεξάρτητα από την ώρα, την πτήση ή τον τερματικό σταθμό.

Νέοι κανόνες για την καθυστέρηση στην πίστα

Σε περίπτωση μεγάλης καθυστέρησης του αεροσκάφους στην πίστα, η αεροπορική εταιρεία πρέπει, στον βαθμό του δυνατού, να παρέχει τακτική και σε πραγματικό χρόνο ενημέρωση.

Παράλληλα, υπό την επιφύλαξη των περιορισμών ασφάλειας και προστασίας, πρέπει να εξασφαλίζονται κατάλληλη θέρμανση ή ψύξη στην καμπίνα, δωρεάν πρόσβαση στις τουαλέτες και η απαιτούμενη φροντίδα για επιβάτες με ειδικές ανάγκες.

Όταν η καθυστέρηση στην πίστα φτάσει τις δύο ώρες σε αεροδρόμιο με εμπορική επιβατική κίνηση στην ΕΕ, το αεροσκάφος πρέπει να μεταβεί στην πύλη ή σε άλλο κατάλληλο σημείο αποβίβασης, ώστε οι επιβάτες να μπορούν να αποβιβαστούν, εκτός εάν συντρέχουν συγκεκριμένοι λόγοι ασφάλειας, μετανάστευσης, ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας ή προστασίας.

Τι ισχύει όταν χαθεί πτήση ανταπόκρισης

Όταν ένας επιβάτης χάσει την πτήση ανταπόκρισης εξαιτίας διαταραχής της προηγούμενης πτήσης και οι πτήσεις περιλαμβάνονται στην ίδια σύμβαση αερομεταφοράς, ο αερομεταφορέας της προηγούμενης πτήσης είναι υπεύθυνος για την επαναδρομολόγηση και την παροχή βοήθειας.

Εάν δεν μπορεί να επαναδρομολογήσει τον επιβάτη μέσα σε πέντε ώρες από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης της χαμένης ανταπόκρισης, πρέπει να προσφέρει χωρίς καθυστέρηση και επιστροφή χρημάτων.

Εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του Κανονισμού, ο επιβάτης μπορεί επίσης να δικαιούται αποζημίωση όταν φτάσει στον τελικό προορισμό με καθυστέρηση άνω των τριών ωρών.

Κουπόνια μόνο με ρητή συμφωνία

Όταν ο επιβάτης δικαιούται επιστροφή χρημάτων ή αποζημίωση και επιλέγει κουπόνι αντί χρηματικής καταβολής, απαιτείται η ρητή συμφωνία του.

Το κουπόνι πρέπει να έχει αξία τουλάχιστον ίση με το ποσό που δικαιούται ο επιβάτης. Εάν δεν χρησιμοποιηθεί ή χρησιμοποιηθεί μόνο εν μέρει μέχρι τη λήξη του, το υπόλοιπο επιστρέφεται αυτόματα στον επιβάτη.

Πότε θεωρείται μια κατάσταση «έκτακτη περίσταση»

Ο νέος Κανονισμός περιλαμβάνει μη εξαντλητικό κατάλογο έκτακτων περιστάσεων.

Η αεροπορική εταιρεία, ωστόσο, δεν απαλλάσσεται αυτομάτως από την υποχρέωση αποζημίωσης επειδή επικαλείται μια τέτοια περίσταση.

Πρέπει να αποδείξει ότι η ακύρωση, η καθυστέρηση ή η απώλεια ανταπόκρισης προκλήθηκε από την έκτακτη περίσταση και ότι δεν μπορούσε να αποφευχθεί ακόμη και αν είχαν ληφθεί όλα τα εύλογα μέτρα.

Ενισχυμένη προστασία για επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα

Οι επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα αποκτούν πρόσθετη προστασία.

Προβλέπεται αποζημίωση όταν χάσουν πτήση ή ανταπόκριση εξαιτίας ανεπαρκούς βοήθειας στο αεροδρόμιο, ενώ ενισχύεται και η προστασία του εξοπλισμού κινητικότητας.

Σε περίπτωση απώλειας, καταστροφής ή ζημιάς στον εξοπλισμό προβλέπονται ειδικοί κανόνες αποζημίωσης και προσωρινής αντικατάστασης, χωρίς πρόσθετη χρέωση για τον επιβάτη.

Μουσικά όργανα στην καμπίνα

Ειδικές ρυθμίσεις προβλέπονται και για τα μουσικά όργανα.

Οι αεροπορικές εταιρείες πρέπει να επιτρέπουν τη μεταφορά μουσικού οργάνου στην καμπίνα, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι κανόνες ασφάλειας και οι τεχνικές προδιαγραφές του αεροσκάφους.

Εάν το όργανο δεν μπορεί να τοποθετηθεί με ασφάλεια στον χώρο της καμπίνας, μπορεί να απαιτηθεί η αγορά δεύτερης θέσης, με το όργανο να τοποθετείται στη θέση δίπλα στο παράθυρο.

Περισσότερη ενημέρωση πριν από την αγορά εισιτηρίου

Οι αεροπορικές εταιρείες και οι μεσάζοντες υποχρεούνται να ενημερώνουν τον επιβάτη πριν από την αγορά για το είδος του εισιτηρίου και ειδικότερα για το αν πρόκειται για μία ενιαία σύμβαση αερομεταφοράς ή για συνδυασμό χωριστών συμβάσεων.

Πρέπει επίσης να παρέχουν πληροφορίες για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις επιβάτη, αεροπορικής εταιρείας και μεσάζοντα, τη διαδικασία καταγγελιών και επιστροφής χρημάτων, τη διόρθωση ονόματος και τις διαδικασίες για την ανάκτηση προσωπικών αντικειμένων ή χειραποσκευών που ξεχάστηκαν στην καμπίνα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ενημέρωση για τα εισιτήρια που αποτελούν συνδυασμό χωριστών συμβάσεων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο επιβάτης πρέπει να ενημερώνεται εκ των προτέρων ότι ορισμένα δικαιώματα αποζημίωσης, επιστροφής χρημάτων, επαναδρομολόγησης και βοήθειας δεν εφαρμόζονται μεταξύ των διαφορετικών συμβάσεων.

Νέες διαδικασίες για τις καταγγελίες

Οι αεροπορικές εταιρείες και οι μεσάζοντες πρέπει να διαθέτουν μηχανισμό διαχείρισης καταγγελιών για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά τους.

Ο επιβάτης μπορεί να υποβάλει καταγγελία και πρέπει να λαμβάνει επιβεβαίωση παραλαβής μέσα σε επτά εργάσιμες ημέρες. Η απάντηση πρέπει να δίνεται εντός ενός μήνα ή, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, η τελική απάντηση πρέπει να ακολουθεί μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες.

Σχέδια έκτακτης ανάγκης στα μεγάλα αεροδρόμια

Αεροδρόμια με περισσότερους από τέσσερα εκατομμύρια επιβάτες ετησίως για τουλάχιστον τρία συνεχόμενα έτη πρέπει να διαθέτουν σχέδιο έκτακτης ανάγκης για περιπτώσεις πολλαπλών διαταραχών που μπορεί να αφήσουν μεγάλο αριθμό επιβατών εγκλωβισμένο.

Τα σχέδια καταρτίζονται σε συνεργασία με τις αεροπορικές εταιρείες, τις εταιρείες επίγειας εξυπηρέτησης και τους παρόχους ειδικής βοήθειας.

Πότε τίθενται σε εφαρμογή οι νέοι κανόνες

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2026/2202 δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 2 Οκτωβρίου 2026. Τίθεται σε ισχύ την 20ή ημέρα μετά τη δημοσίευσή του, ενώ οι νέες διατάξεις θα εφαρμόζονται από τις 23 Οκτωβρίου 2027.

Μέχρι τότε, εξακολουθεί να εφαρμόζεται το υφιστάμενο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα δικαιώματα των αεροπορικών επιβατών.

Πηγή:newsbeast.gr