Κύριε Μητσοτάκη, η Θράκη απαιτεί τα κειμήλιά της από τη Βουλγαρία!

*Γράφει ο Παναγιώτης Πεντζουρίδης, Δημοσιογράφος – Εκδότης του Thracenews.gr | Θρακικό Πρακτορείο Ειδήσεων. Σαράντα οκτώ κειμήλια γύρισαν το...

*Γράφει ο Παναγιώτης Πεντζουρίδης, Δημοσιογράφος – Εκδότης του Thracenews.gr | Θρακικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Σαράντα οκτώ κειμήλια γύρισαν το Σάββατο από τη Σόφια στις Σέρρες και στο Παγγαίο. Από όσα αρπάχτηκαν από τη Θράκη, σε δύο βουλγαρικές κατοχές, δεν γύρισε ούτε ένα.

Με το δικό σας μέτρο

Κύριε Πρωθυπουργέ, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης είπατε ότι τα ιστορικά κειμήλια «δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου». Συμφωνώ μαζί σας, λέξη προς λέξη. Γι’ αυτό σας γράφω. Γιατί με το δικό σας μέτρο, η Θράκη έμεινε έξω από τη συμφωνία.

Χαίρομαι για τις Σέρρες και για το Παγγαίο. Οι εικόνες, οι σταυροί, τα άμφια, η λειψανοθήκη και ο επισκοπικός θρόνος ανήκουν στην Εικοσιφοίνισσα, στον Τίμιο Πρόδρομο και στη Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, και καλώς γυρίζουν εκεί απ’ όπου τα πήραν το 1917. Κανείς στη Θράκη δεν ζηλεύει τη χαρά του γείτονα.

Διαβάστε όμως την προέλευση των σαράντα οκτώ όπως τη διαβάζουμε εμείς. Όλα από το 1917. Όλα από την Ανατολική Μακεδονία. Από την Ξάνθη, τη Ροδόπη και τον Έβρο, τίποτα.

Δύο κατοχές, καμία επιστροφή

Η Θράκη γνώρισε τη βουλγαρική εξουσία δύο φορές, από το 1913 ως το 1919 και από το 1941 ως το 1944. Τη δεύτερη φορά, από τα μοναστήρια της Ξάνθης έφυγαν άμφια, εικόνες, χρυσά και ασημένια σκεύη, βιβλία και χειρόγραφα. Οι καταγραφές μιλούν για 482 μοναστήρια και ναούς που λεηλατήθηκαν ή καταστράφηκαν σε όλη την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. Τα περισσότερα από όσα πάρθηκαν δεν γύρισαν ποτέ.

Μεγάλωσα στην Ξάνθη και ξέρω ότι αυτή η μνήμη δεν έσβησε. Δεν είναι μνήμη εκδίκησης. Είναι η μνήμη ενός τόπου που περιμένει να του πουν, έστω μία φορά, ότι μετράει κι αυτός στον λογαριασμό.

Η μισή επιστροφή έχει άλλωστε προηγούμενο. Το 1923 ο Γεώργιος Σωτηρίου πήγε στη Σόφια για τον επαναπατρισμό και η Βουλγαρία έδωσε πίσω μόνο 259 χειρόγραφους κώδικες. Έναν αιώνα αργότερα, το μέρος παρουσιάζεται ξανά ως το όλον.

Οφειλή, όχι αντάλλαγμα

Τα οστά του Αγίου Αχιλλείου δεν τα έκλεψε κανείς. Τα έφερε στο φως η ανασκαφή του Νικολάου Μουτσόπουλου, σε ελληνικό έδαφος, και τα φύλαξε η ελληνική πολιτεία επί έξι δεκαετίες. Η Ελλάδα έδωσε κάτι που δεν όφειλε. Η Βουλγαρία επέστρεψε ένα μέρος από όσα οφείλει.

Και τα οφείλει με την υπογραφή της. Με τη Συνθήκη του Νεϊγύ, το 1919, ανέλαβε να αναζητήσει και να επιστρέψει όσα αφαιρέθηκαν. Με το άρθρο 22 της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων, το 1947, δεσμεύθηκε να επιστρέψει κάθε αναγνωρίσιμο αντικείμενο που πάρθηκε με βία ή εξαναγκασμό, και το βάρος της απόδειξης το φέρει η δική της κυβέρνηση. Μιλήσατε για τους μαξιμαλισμούς του παρελθόντος. Η εφαρμογή μιας συνθήκης δεν είναι μαξιμαλισμός.

Ο Αντώνης Σαμαράς μέτρησε σαράντα οκτώ από χιλιάδες. Η δική μας μέτρηση είναι πιο σύντομη. Για τη Θράκη, μηδέν.

Ο κατάλογος της συμφωνίας δεν δίνεται στη δημοσιότητα, όπως συνηθίζεται στα διπλωματικά πρωτόκολλα. Το δέχομαι. Δεν δέχομαι να μην ξέρει η Θράκη αν το ελληνικό κράτος έχει καταγράψει τα δικά της χαμένα, και αν τα έβαλε ποτέ στο τραπέζι.

Με τη Βουλγαρία μοιραζόμαστε σήμερα ανοιχτά σύνορα, δρόμους και αγωγούς, και οι σχέσεις των δύο χωρών, όπως είπατε, δεν ήταν ποτέ καλύτερες.