Έντονες αντιδράσεις προκαλεί τις τελευταίες ώρες εικόνα που εμφανίζεται να έχει καταγραφεί σε υπόγεια διάβαση στην Κωνσταντινούπολη και στην...
Έντονες αντιδράσεις προκαλεί τις τελευταίες ώρες εικόνα που εμφανίζεται να έχει καταγραφεί σε υπόγεια διάβαση στην Κωνσταντινούπολη και στην οποία η Κύπρος, η Δυτική Θράκη και η Ρόδος παρουσιάζονται ως τμήματα της Τουρκίας.
Η εικόνα συνδέεται με τον λεγόμενο Εθνικό Όρκο (Misak-ı Milli ή Ahd-i Milli), ένα ιστορικό κείμενο που υιοθετήθηκε από το τελευταίο οθωμανικό κοινοβούλιο στις αρχές του 1920 και αποτέλεσε σημείο αναφοράς για το τουρκικό εθνικιστικό κίνημα.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση του λέκτορα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου, Ζήνωνα Τζιάρα, η συγκεκριμένη εικόνα παρουσιάζει σοβαρές ενδείξεις ότι έχει δημιουργηθεί ή ανακατασκευαστεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
Τα στοιχεία που εγείρουν ερωτήματα
Όπως επισημαίνει ο κ. Τζιάρας, στην αρχική εικόνα δεν φαίνεται να υπάρχει αναφορά σε κάποιον φορέα που να έχει τοποθετήσει τον χάρτη. Παράλληλα, ο τρόπος σχεδιασμού του χάρτη και η γραφιστική παρουσίαση του τίτλου «Ahd-i Milli» παραπέμπουν, κατά την εκτίμησή του, σε εικόνα που έχει υποστεί επεξεργασία με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύγκριση της αρχικής φωτογραφίας με την ανασκευασμένη εκδοχή.
Στην αυθεντική φωτογραφία, σε λευκό πίνακα δίπλα στον χάρτη, αναγράφεται η φράση «Tarihî Kara Surları’nı Restore Ettik», δηλαδή «Αποκαταστήσαμε τα ιστορικά χερσαία τείχη». Η φράση αφορά το πρόγραμμα αποκατάστασης των ιστορικών χερσαίων τειχών της Κωνσταντινούπολης.
Στην εκδοχή που έχει υποστεί ανακατασκευή, το κείμενο εμφανίζεται αλλοιωμένο, με αποτέλεσμα να δημιουργείται γραμματικά και νοηματικά προβληματική διατύπωση. Το στοιχείο αυτό θεωρείται ένδειξη ότι η εικόνα έχει υποστεί επεξεργασία από εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης.
Αλλοιωμένο και το απόφθεγμα του Κεμάλ
Ανάλογα προβλήματα εντοπίζονται και στο κείμενο που συνοδεύει το πορτρέτο του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ.
Στην αρχική φωτογραφία φαίνεται να χρησιμοποιείται το γνωστό απόφθεγμα:
«Beni görmek demek, mutlaka yüzümü görmek değildir. Benim fikirlerimi, benim duygularımı anlıyorsanız ve hissediyorsanız bu yeterlidir.»
Το νόημα της φράσης είναι ότι η πραγματική «παρουσία» του Κεμάλ δεν συνδέεται απαραίτητα με την εικόνα του προσώπου του, αλλά με την κατανόηση και διατήρηση των ιδεών του.
Στην ανασκευασμένη εικόνα, ωστόσο, φαίνεται να έχει συνδυαστεί το συγκεκριμένο απόφθεγμα με μια διαφορετική γνωστή φράση του Κεμάλ:
«Milletin istiklâlini, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır», δηλαδή ότι την ανεξαρτησία του έθνους θα τη διασώσει η αποφασιστικότητα και η βούληση του ίδιου του έθνους.
Η δεύτερη φράση προέρχεται από την Εγκύκλιο της Αμάσειας του 1919, ένα από τα σημαντικά κείμενα της περιόδου του Τουρκικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας.
Η σύγχυση των δύο αποφθεγμάτων αποτελεί ακόμη ένα στοιχείο που ενισχύει την εκτίμηση ότι η εικόνα έχει υποστεί παρέμβαση από τεχνητή νοημοσύνη.
Τι είναι ο Εθνικός Όρκος
Ο Misak-ı Milli, ή Εθνικός Όρκος, αποτελείται από έξι σημεία και ψηφίστηκε από το τελευταίο οθωμανικό κοινοβούλιο στις αρχές του 1920, με βάση αποφάσεις των εθνικιστών που είχαν προηγουμένως διατυπωθεί στο Ερζερούμ και στη Σεβάστεια.
Ο Εθνικός Όρκος αποτέλεσε ιστορικό σημείο αναφοράς για το τουρκικό εθνικιστικό κίνημα και για τη διαμόρφωση των επιδιώξεων της νέας Τουρκίας.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο κ. Τζιάρας, ο συγκεκριμένος χάρτης δεν αποτυπώνει με ακρίβεια τα εδαφικά όρια που συνδέονται ιστορικά με τον Εθνικό Όρκο. Η απεικόνιση είναι πολύ ευρύτερη και περιλαμβάνει περιοχές που δεν μπορούν να θεωρηθούν απλή και πιστή αποτύπωση του ιστορικού κειμένου.
Δεν προκύπτει ότι πρόκειται για επίσημη τουρκική κυβερνητική ανάρτηση
Για τον λόγο αυτό, η συγκεκριμένη εικόνα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως απόδειξη επίσημης τουρκικής κυβερνητικής πολιτικής.
Ο κ. Τζιάρας εκτιμά ότι η ανωνυμία της ανάρτησης, η χρήση ιστορικών κεμαλικών συμβόλων και οι ενδείξεις επεξεργασίας με τεχνητή νοημοσύνη καθιστούν επισφαλές το συμπέρασμα ότι πίσω από την εικόνα βρίσκεται η τουρκική κυβέρνηση.
Ο αναθεωρητισμός και η εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση
Η υπόθεση, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι αναθεωρητικές αντιλήψεις στην Τουρκία δεν υπάρχουν.
Όπως υπογραμμίζει ο κ. Τζιάρας, ο τουρκικός αναθεωρητισμός αποτελεί υπαρκτό στοιχείο της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής και η αναφορά σε μια «Μεγάλη Τουρκία» έχει επανειλημμένα εμφανιστεί στον δημόσιο πολιτικό διάλογο της χώρας.
Ταυτόχρονα, όμως, η συγκεκριμένη εικόνα πρέπει να εξετάζεται και μέσα στο πλαίσιο των εσωτερικών πολιτικών αντιπαραθέσεων στην Τουρκία και του ανταγωνισμού γύρω από το ποιος εκφράζει αυθεντικότερα τον τουρκικό εθνικισμό.
Η επίκληση στον Κεμάλ, στον Εθνικό Όρκο, στην εθνική βούληση και στον «θρίαμβο» του Πολέμου της Ανεξαρτησίας μπορεί να λειτουργεί και ως αναφορά στην κεμαλική ιστορική παράδοση.
Το γεγονός ότι μια εικόνα παρουσιάζει τη Δυτική Θράκη, τη Ρόδο και την Κύπρο ως τμήματα της Τουρκίας είναι ασφαλώς πολιτικά φορτισμένο. Ωστόσο, η δημοσιογραφική ανάγνωση της συγκεκριμένης υπόθεσης απαιτεί διάκριση ανάμεσα σε μια εικόνα που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο και την επίσημη πολιτική ενός κράτους.
Η περίπτωση αυτή αναδεικνύει, παράλληλα, έναν νέο παράγοντα στην ενημέρωση: τη δυνατότητα της τεχνητής νοημοσύνης να δημιουργεί ή να ανακατασκευάζει εικόνες με τέτοιο τρόπο ώστε να εμφανίζονται ως πραγματικά στιγμιότυπα και να αποκτούν γρήγορα πολιτικό και εθνικό περιεχόμενο.
Η εικόνα μπορεί να προκαλεί αντιδράσεις, όμως η αξιολόγησή της χρειάζεται να γίνεται με έλεγχο της προέλευσης, του αυθεντικού υλικού και των στοιχείων που έχουν προστεθεί ή αλλοιωθεί.
- Κατέβασε την εφαρμογή μας
- Ακούστε Online: https://onairmedia.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια