Ξάνθη: Η κλεμμένη ιστορία μιας πόλης και η εκκωφαντική σιωπή 80 ετών για τα χαμένα δημοτολόγια

Στα υπόγεια και τις υπηρεσίες του Δήμου Ξάνθης, ένα από τα μεγαλύτερα τραύματα της σύγχρονης τοπικής ιστορίας παραμένει επιμελώς κρυμμένο κά...

Στα υπόγεια και τις υπηρεσίες του Δήμου Ξάνθης, ένα από τα μεγαλύτερα τραύματα της σύγχρονης τοπικής ιστορίας παραμένει επιμελώς κρυμμένο κάτω από φακέλους «ανασυσταθέντων» μητρώων.

Η πρόσφατη υπενθύμιση του Thracenews.gr για τα κλεμμένα ληξιαρχικά στοιχεία από τους Βούλγαρους κατακτητές, φέρνει στο φως μια αλήθεια που πονάει: Την πλήρη διαγραφή της ιστορίας χιλιάδων Ξανθιωτών και την ανεξήγητη θεσμική αμνησία της τοπικής αυτοδιοίκησης που μετρά πλέον 80 χρόνια.

Από το 1945, όταν ανέλαβε εκ νέου Έλληνας Δήμαρχος, μέχρι και σήμερα, καμία δημοτική αρχή δεν άνοιξε τον φάκελο της διεκδίκησης αυτής της κλεμμένης ταυτότητας.

Το χρονικό της αρπαγής: Στοχευμένη αποελληνοποίηση (1941-1944)

Κατά την περίοδο της βουλγαρικής κατοχής, η περιοχή δεν υπέστη μόνο διώξεις, αλλά και μια συστηματική, γραφειοκρατική λεηλασία. Οι κατοχικές δυνάμεις, σε μια προσπάθεια βίαιης αποελληνοποίησης, κατέσχεσαν το σύνολο των ληξιαρχικών βιβλίων, των δημοτολογίων και των ιδιοκτησιακών αρχείων του Δήμου Ξάνθης.

Φεύγοντας το 1944, οι κατακτητές πήραν μαζί τους τα αρχεία στη Βουλγαρία. Αυτή η πράξη δεν ήταν μια τυχαία απώλεια πολέμου. Ήταν το ξερίζωμα των νομικών, περιουσιακών και γενεαλογικών δεσμών των Ξανθιωτών με τον τόπο τους.

Το διπλό δράμα των Προσφύγων: Ανατολικοθρακιώτες και Μικρασιάτες χωρίς ρίζες

Το μεγαλύτερο πλήγμα από αυτή την ιστορική κλοπή δέχθηκαν οι πρόσφυγες. Οικογένειες Ανατολικοθρακιωτών και Μικρασιατών που είχαν φτάσει και εγκατασταθεί στην Ξάνθη την περίοδο 1898-1922, έχασαν για δεύτερη φορά την καταγεγραμμένη ταυτότητά τους.

Άνθρωποι που άφησαν πίσω τους τις Αλησμόνητες Πατρίδες και μόχθησαν να ριζώσουν θεσμικά στο ελληνικό κράτος, είδαν τα μοναδικά επίσημα έγγραφα που πιστοποιούσαν τη νόμιμη εγκατάστασή τους και την καταγωγή τους, να εξαφανίζονται στα βουλγαρικά αρχεία.

Το χάος του 1945: Η Ελλάδα της «δήλωσης» και της «θύμισης»

Η πραγματικότητα που διαμορφώθηκε μετά την Απελευθέρωση υπήρξε δραματική. Χωρίς τα προπολεμικά μητρώα, ο Δήμος Ξάνθης ξεκίνησε το 1945 μια πρόχειρη διαδικασία «επανασύστασης». Πώς γινόταν αυτή; Αποκλειστικά «κατά δήλωση», «κατά θύμιση» ή… «όπως τα ήξερε η γειτονιά».

Οι συνέπειες ήταν τραγελαφικές και ταυτόχρονα καταστροφικές για την ιστορική αλήθεια:

Αλλοίωση Ονομάτων: Εκατοντάδες οικογενειακά επώνυμα χάθηκαν για πάντα, καθώς αντικαταστάθηκαν από τα επαγγελματικά παρωνύμια ή τα παρατσούκλια των πολιτών.
Γενέθλια την «1η Ιανουαρίου»: Χιλιάδες πολίτες, των οποίων η ακριβής ημερομηνία γέννησης αγνοείτο, καταγράφηκαν μαζικά με ημερομηνία γέννησης την 1η Ιανουαρίου, αλλοιώνοντας την πραγματική τους ηλικία.
Διάρρηξη της γενεαλογίας: Οι πατρογονικές ρίζες διακόπηκαν οριστικά, δημιουργώντας τεράστια προβλήματα ακόμα και σε κληρονομικά ή ιδιοκτησιακά ζητήματα στις επόμενες γενιές.

80 Χρόνια Εκκωφαντικής Σιωπής από τον Δήμο Ξάνθης

Αυτό που προκαλεί τη μεγαλύτερη οργή δεν είναι μόνο το έγκλημα της κατοχικής περιόδου, αλλά η εκκωφαντική σιωπή που ακολούθησε από το 1945 έως σήμερα. Επί 80 ολόκληρα χρόνια, δεκάδες Δήμαρχοι και Δημοτικά Συμβούλια στην Ξάνθη απέφυγαν να αγγίξουν το θέμα.

Ενώ για άλλα κλεμμένα κειμήλια (όπως αυτά της Μονής Εικοσιφοινίσσης) έχουν υπάρξει επίσημες κρατικές διεκδικήσεις, ο Δήμος Ξάνθης φαίνεται να αποδέχτηκε σιωπηρά την παραποίηση της ιστορίας των δημοτών του, κρύβοντας το πρόβλημα κάτω από το χαλί της γραφειοκρατίας.

Οι άνθρωποι που έζησαν τα γεγονότα έχουν πια φύγει από τη ζωή. Η προφορική μνήμη σβήνει, αφήνοντας πίσω μόνο τα παραποιημένα χαρτιά του 1945. Ένα σημαντικό μέρος αυτών των αρχείων ενδέχεται να βρίσκεται μέχρι και σήμερα ταξινομημένο στα Κρατικά Αρχεία της Σόφιας.

Τα αμείλικτα ερωτήματα που ζητούν απάντηση:

Έχει καταγράψει ποτέ επίσημα ο Δήμος Ξάνθης ποια ακριβώς ληξιαρχικά βιβλία και δημοτολόγια εκλάπησαν;
Υπήρξε, έστω και μία φορά τα τελευταία 80 χρόνια, προσπάθεια επαφής με τα κρατικά αρχεία της Βουλγαρίας, μέσω του Υπουργείου Εξωτερικών, για την ψηφιοποίηση και τον επαναπατρισμό αντιγράφων;
Θα συνεχίσει το σημερινό Δημοτικό Συμβούλιο να ανέχεται την αλλοίωση της δημοτολογικής ιστορίας της πόλης, αγνοώντας το χρέος του απέναντι στους Μικρασιάτες και Θρακιώτες πρόσφυγες;

Η ιστορία της Ξάνθης δεν μπορεί να βασίζεται στη «θύμιση» της γειτονιάς του 1945. Ήρθε η ώρα η πόλη να διεκδικήσει την κλεμμένη της μνήμη, πριν αυτή χαθεί οριστικά στη λήθη του χρόνου.

Κατέβασε την εφαρμογή μας
Ακούστε Online: https://onairmedia.gr