Ρεπορτάζ: Παναγιώτης Πεντζουρίδης
Ρεπορτάζ: Παναγιώτης Πεντζουρίδης
Από το Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης στο Φυλάκιο του Έβρου μέχρι τις Φοιτητικές Εστίες Ξάνθης και Κομοτηνής και το Μειονοτικό Κέντρο Εχίνου, στη δημόσια μαζική σίτιση της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης συναντά κανείς την ίδια επιχείρηση της Ορεστιάδας: την «PRINCIPAL CATERING Ο.Ε.». Είναι η εταιρεία που έως τον Δεκέμβριο του 2023 ανήκε κατά 99% στον σημερινό Περιφερειάρχη Χριστόδουλο Τοψίδη και σήμερα ανήκει στη σύζυγό του και στον αδελφό του. Στο Φυλάκιο συμμετέχει ως υπεργολάβος του αναδόχου του Υπουργείου Μετανάστευσης. Στις εστίες, με 32 διαδοχικές απευθείας αναθέσεις του ΙΝΕΔΙΒΙΜ που αγγίζουν το 1,3 εκατ. ευρώ.
Τις 32 αποφάσεις για τη φοιτητική σίτιση έφερε σήμερα στη δημοσιότητα το evros-news.gr, όλες με την υπογραφή της Προέδρου του ΙΝΕΔΙΒΙΜ Άννας Ροκοφύλλου. Το ίδιο το δημοσίευμα σημειώνει ρητά ότι οι αναθέσεις είναι νόμιμες και ότι ο Περιφερειάρχης αποχώρησε από την εταιρεία όπως όφειλε, λόγω του ασυμβίβαστου. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι νομικό. Είναι θεσμικό: μια οικογενειακή επιχείρηση του επικεφαλής της Περιφέρειας εισπράττει, μέσα στην ίδια την Περιφέρεια που εκείνος διοικεί, δημόσιο χρήμα – είτε χωρίς ανταγωνισμό, είτε στη σκιά μεγάλων αναδόχων.
Φυλάκιο: η σίτιση στο ΚΥΤ
Η ιστορία ξεκινά από το Φυλάκιο. Η σίτιση στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) Φυλακίου Ορεστιάδας ανατέθηκε με τον διεθνή διαγωνισμό του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου του 2021. Για το τμήμα της Βόρειας Ελλάδας, στο οποίο ανήκε το Φυλάκιο, προσωρινός ανάδοχος αναδείχθηκε η ένωση «Αφοί Κομπατσιάρη Α.Ε. – Τοπ Κραφτ Α.Ε.», η οποία, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, ήταν και η μόνη που υπέβαλε προσφορά για το συγκεκριμένο τμήμα.
Εδώ βρίσκεται ο κρίκος με την Περιφέρεια. Σύμφωνα με πληροφορίες του thracenews.gr, για να μπορέσει ο ανάδοχος να εκτελέσει το έργο στο Φυλάκιο, στην άκρη του Έβρου, χρειαζόταν συνεργασία με επιχείρηση της περιοχής. Δεν επρόκειτο για όρο της διακήρυξης, αλλά για πρακτική ανάγκη εκτέλεσης της σύμβασης. Η επιχείρηση αυτή ήταν η PRINCIPAL, η οποία τότε ανήκε κατά 99% στον Χριστόδουλο Τοψίδη, πρόεδρο του Επιμελητηρίου Έβρου εκείνη την περίοδο. Το evros-news.gr έχει δημοσιεύσει, τον Ιούνιο του 2025, ότι η PRINCIPAL συνεχίζει να συμμετέχει ως υπεργολάβος της Αφοί Κομπατσιάρη στη σίτιση του ΚΥΤ και μετά τη μεταβίβαση των μεριδίων στη σύζυγο και στον αδελφό του Περιφερειάρχη. Κατά το ίδιο μέσο, ο κ. Τοψίδης επιβεβαίωσε τη σχέση αυτή όταν κατέθεσε ως μάρτυρας στο Εφετείο Κομοτηνής.
Η παρουσία της οικογενειακής επιχείρησης στο Φυλάκιο δεν είναι καινούργια. Ήδη από το 2020, την περίοδο της κρίσης στον Έβρο, εταιρείες συμφερόντων της οικογένειας Τοψίδη είχαν αναλάβει κατά διαστήματα, με διαδοχικές συμβάσεις, τη σίτιση στο ΚΥΤ, όπως είχε δημοσιευθεί τότε. Ο κ. Τοψίδης είχε απαντήσει, σύμφωνα με το evros-news.gr, ότι δεν είναι η μόνη επιχείρηση που σιτίζει τους φιλοξενούμενους της δομής και ότι το δικό του όφελος από τη δραστηριότητα ήταν περιορισμένο. Σημειώνεται ότι τα δημοσιεύματα για το ΚΥΤ Φυλακίου αποτελούν αντικείμενο μήνυσης του κ. Τοψίδη κατά του εκδότη του evros-news.gr. Η εκδίκασή της πήρε εκ νέου αναβολή χθες, Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου, στο Πρωτοδικείο Αλεξανδρούπολης, και απόφαση δεν έχει εκδοθεί.
Από το 99% στο 51–49
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΓΕΜΗ, όπως τα παραθέτουν το evros-news.gr και το VoiceNews.gr, ο Χριστόδουλος Τοψίδης κατείχε το 99% της PRINCIPAL από τις 4 Νοεμβρίου 2003 έως τις 21 Δεκεμβρίου 2023, λίγο πριν αναλάβει καθήκοντα Περιφερειάρχη. Τότε το ποσοστό του μεταβιβάστηκε στη σύζυγό του Νίκη Μουχταρίδου. Με ιδιωτικό συμφωνητικό της 3ης Απριλίου 2024 η κυρία Μουχταρίδου μεταβίβασε μέρος του ποσοστού της στον αδελφό του Περιφερειάρχη, Ευάγγελο Τοψίδη. Σήμερα η εταιρεία ανήκει κατά 51% στον Ευάγγελο Τοψίδη και κατά 49% στη Νίκη Μουχταρίδου. Με αυτή τη σύνθεση πέρασε η εταιρεία στο επόμενο κεφάλαιο: τη σίτιση των φοιτητών.
Φοιτητικές εστίες: τι δείχνουν οι 32 αποφάσεις
Η πρώτη από τις 32 αποφάσεις του ΙΝΕΔΙΒΙΜ αφορά το διάστημα από τις 16 Μαΐου 2024, περίπου ενάμιση μήνα αφότου είχε διαμορφωθεί η νέα μετοχική σύνθεση. Η τελευταία φτάνει έως τον Δεκέμβριο του 2026. Οι αναθέσεις δεν είναι μία, αλλά μια σειρά μικρών συμβάσεων που διαδέχονται η μία την άλλη. Για τη Φοιτητική Εστία Κομοτηνής και τη Φοιτητική Εστία Ξάνθης οι μεγαλύτερες αποφάσεις κινούνται γύρω στα 66.000–67.600 ευρώ, για διαστήματα από λίγες ημέρες έως περίπου τρεισήμισι μήνες. Για το Μειονοτικό Κέντρο Εχίνου τα ποσά είναι μικρότερα, από 11.733 έως περίπου 30.600 ευρώ.
Μια λεπτομέρεια στους αριθμούς αξίζει προσοχή. Αν αφαιρεθεί ο ΦΠΑ 13%, οι μεγαλύτερες συμβάσεις καταλήγουν σε καθαρά ποσά όπως 59.768, 59.856 ή 59.520 ευρώ – δηλαδή λίγο κάτω από τις 60.000 ευρώ. Αυτό είναι, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του VoiceNews.gr που αναδημοσίευσε τον περασμένο Δεκέμβριο ο σταθμός Μάχη 99.8 FM, το όριο που επιτρέπει την απευθείας ανάθεση μέσω του λεγόμενου «κοινωνικού CPV». Το ίδιο ρεπορτάζ υποστηρίζει ότι το όριο αυτό υπολογίζεται σε ετήσια βάση και όχι ανά σύμβαση λίγων εβδομάδων. Αν αυτή η ανάγνωση ισχύει, είναι κάτι που μόνο οι ελεγκτικοί μηχανισμοί μπορούν να κρίνουν. Η ερώτηση όμως προς το ΙΝΕΔΙΒΙΜ είναι απλή και απαιτεί απάντηση: με ποια κριτήρια επιλεγόταν, κάθε φορά, ένας και μόνο αποδέκτης της πρόσκλησης;
Η έδρα της επιχείρησης Τοψίδη
Ο διαγωνισμός που δεν ολοκληρώθηκε
Για να κατανοηθεί πώς φτάσαμε σε δυόμισι χρόνια «τμηματικής» σίτισης, πρέπει να γυρίσουμε στο 2023. Σύμφωνα με το VoiceNews.gr, τον Αύγουστο εκείνης της χρονιάς αποσφραγίστηκαν οι προσφορές του διεθνούς διαγωνισμού 621/08/2023 για τη σίτιση των Φοιτητικών Εστιών Ξάνθης, Κομοτηνής, Θεσσαλονίκης και του Μειονοτικού Κέντρου Εχίνου, προϋπολογισμού περίπου 4,4 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Το ΙΝΕΔΙΒΙΜ τον ματαίωσε τον Οκτώβριο του 2023. Κατά το ίδιο δημοσίευμα, η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) ακύρωσε τις ενέργειες του Ιδρύματος τρεις φορές, με τις αποφάσεις 20/2024, 513/2024 και 1098/2025, ενώ το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών απέρριψε με την απόφαση 31/2025 την προσφυγή του ΙΝΕΔΙΒΙΜ.
Στο διάστημα αυτό, πάντα κατά το VoiceNews.gr και με βάση το Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων, το Ίδρυμα προχώρησε σε 125 απευθείας αναθέσεις σε έξι εταιρείες και μία κοινοπραξία, συνολικού ύψους 5,33 εκατ. ευρώ έως τον Δεκέμβριο του 2025. Η PRINCIPAL ήταν μία από αυτές, με 808.564 ευρώ μέχρι τότε. Η εικόνα αυτή έχει σημασία για τη δίκαιη αποτύπωση της υπόθεσης: το μοντέλο των διαδοχικών απευθείας αναθέσεων δεν αφορά μόνο την εταιρεία της οικογένειας Τοψίδη. Αφορά μια διοικητική επιλογή του ίδιου του ΙΝΕΔΙΒΙΜ, για την οποία την πρώτη ευθύνη λογοδοσίας έχουν η διοίκησή του και τα δύο εποπτεύοντα υπουργεία – το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
Αυτό όμως δεν ελαφρύνει το θεσμικό βάρος που αναλογεί στον Περιφερειάρχη. Οι φοιτητές της Ξάνθης και της Κομοτηνής, οι δικαιούχοι του Μειονοτικού Κέντρου Εχίνου και οι οικογένειές τους στα ορεινά της Ξάνθης, δικαιούνται να γνωρίζουν ότι το φαγητό στο τραπέζι τους δεν περνά από γκρίζες ζώνες. Και ο εκλεγμένος επικεφαλής της Περιφέρειας τους οφείλει μια δημόσια τοποθέτηση, όχι επειδή κάποιος τον κατηγορεί για παρανομία, αλλά επειδή η εμπιστοσύνη στους θεσμούς της Θράκης χτίζεται ακριβώς πάνω σε τέτοιες λεπτομέρειες.
Ο νέος διαγωνισμός και οι γνώριμοι εταίροι
Το ΙΝΕΔΙΒΙΜ προκήρυξε στις αρχές του 2026 νέο διεθνή ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό (Α.Π. 621/01/2026). Σύμφωνα με απόφαση που δημοσιεύθηκε στη Διαύγεια τον Ιούνιο και παραθέτει το evros-news.gr, για το Τμήμα 2 – Φοιτητικές Εστίες Θεσσαλονίκης, Καλαμαριάς, Κομοτηνής και Ξάνθης – αναδείχθηκε προσωρινός ανάδοχος η ένωση εταιρειών «ΓΕΥΣΗΝΟΥΣ NORTH – PRINCIPAL», στην οποία μετέχουν η «ΤΟΠ ΚΡΑΦΤ Α.Ε.» και η PRINCIPAL CATERING Ο.Ε. Η ετήσια προϋπολογισθείσα αξία του τμήματος ανέρχεται σε 1.953.063,75 ευρώ, με ΦΠΑ και δικαίωμα προαίρεσης.
Εδώ οι δύο ιστορίες συναντώνται. Η «Τοπ Κραφτ», που σήμερα σχηματίζει ένωση με την PRINCIPAL για τις φοιτητικές εστίες, είναι ο εταίρος της Κομπατσιάρη στη σίτιση των δομών μεταναστών, όπου η PRINCIPAL λειτουργεί ως υπεργολάβος. Η δε «Αφοί Κομπατσιάρη» εμφανίζεται, σύμφωνα με το VoiceNews.gr, και στον κατάλογο των επτά αναδόχων που έλαβαν απευθείας αναθέσεις από το ΙΝΕΔΙΒΙΜ, με 753.289,64 ευρώ έως τον Δεκέμβριο του 2025. Οι συμπτώσεις αυτές από μόνες τους δεν αποδεικνύουν τίποτα. Δείχνουν όμως πόσο στενός είναι ο κύκλος των επιχειρήσεων που μοιράζονται τη δημόσια μαζική σίτιση στη Θράκη – από τις δομές μεταναστών μέχρι τις φοιτητικές εστίες.
Η επιστροφή σε ανοικτό, ανταγωνιστικό διαγωνισμό είναι αυτονόητα η σωστή διαδικασία, και η συμμετοχή σε αυτόν είναι δικαίωμα κάθε επιχείρησης. Η διαφάνεια, όμως, δεν εξαντλείται στο ότι ένας διαγωνισμός έγινε. Το ΙΝΕΔΙΒΙΜ οφείλει να θέσει στη διάθεση της κοινής γνώμης πώς αξιολογήθηκαν οι προσφορές, από ποιους και με ποια βαθμολογία. Και το Υπουργείο Μετανάστευσης οφείλει να δημοσιοποιήσει ποιοι υπεργολάβοι έχουν δηλωθεί στις συμβάσεις σίτισης των δομών της περιοχής, με ποιο αντικείμενο και με ποιο μέρος της αμοιβής.
—————————————————-
Δικαίωμα απάντησης: Το thracenews.gr θέτει τις στήλες του στη διάθεση του Περιφερειάρχη ΑΜΘ κ. Χριστόδουλου Τοψίδη, της κ. Νίκης Μουχταρίδου, του κ. Ευάγγελου Τοψίδη, της εταιρείας PRINCIPAL CATERING Ο.Ε., των εταιρειών «Αφοί Κομπατσιάρη» και «Τοπ Κραφτ», της Προέδρου του ΙΝΕΔΙΒΙΜ κ. Άννας Ροκοφύλλου, του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και των εποπτευόντων το ΙΝΕΔΙΒΙΜ υπουργείων, για οποιαδήποτε τοποθέτηση ή διευκρίνιση επιθυμούν, την οποία θα δημοσιεύσουμε αυτούσια. Κανένα από τα πρόσωπα που αναφέρονται δεν κατηγορείται για παράνομη πράξη· το παρόν ρεπορτάζ βασίζεται σε δημόσια έγγραφα, σε δημοσιεύματα που αναφέρονται ρητά ως πηγές και σε πληροφορίες του thracenews.gr.
Κατέβασε την εφαρμογή μας
Δεν υπάρχουν σχόλια