Επικίνδυνα παιχνίδια «παραδιπλωματίας» στη Θράκη: Όταν ο Περιφερειάρχης συνομιλεί για σύνορα με το Τουρκικό Προξενείο!

Σε εξαιρετικά ολισθηρά μονοπάτια και επικίνδυνες θεσμικές υπερβάσεις φαίνεται πως εισέρχεται η διοίκηση της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονία...

Σε εξαιρετικά ολισθηρά μονοπάτια και επικίνδυνες θεσμικές υπερβάσεις φαίνεται πως εισέρχεται η διοίκηση της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Η πρόσφατη συνάντηση του Περιφερειάρχη Χριστόδουλου Τοψίδη με τον Γενικό Πρόξενο της Τουρκικής Δημοκρατίας στην Κομοτηνή, Αϊκούτ Ουνάλ, αλλά κυρίως η επίσημη ατζέντα που δημοσιοποιήθηκε από την ίδια την Περιφέρεια, προκαλεί έντονο προβληματισμό σε διπλωματικούς, πολιτικούς και αυτοδιοικητικούς κύκλους.

Ενώ η συνάντηση ανακοινώθηκε ως εθιμοτυπική –με αφορμή την ανανέωση της θητείας του Τούρκου διπλωμάτη–, το επίσημο δελτίο Τύπου αποκάλυψε ότι στο τραπέζι τέθηκαν ζητήματα όπως οι «συνοριακές υποδομές», οι «μεταφορές και η διασυνδεσιμότητα», αλλά και το «εμπόριο».

Πρόκειται για μια κίνηση που εγείρει μείζονα ερωτήματα: Από πότε ένας Περιφερειάρχης διαπραγματεύεται de facto διεθνείς υποδομές και συνοριακές ρυθμίσεις; Και κυρίως: από πότε το Τουρκικό Προξενείο Κομοτηνής αναγνωρίζεται ως θεσμικός συνομιλητής για τα σύνορα της ελληνικής επικράτειας;

Το θεσμικό ατόπημα: Άσκηση εξωτερικής πολιτικής χωρίς αρμοδιότητα

Σύμφωνα με το Σύνταγμα και την κείμενη νομοθεσία περί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η άσκηση εξωτερικής πολιτικής, η συνοριακή πολιτική και οι διακρατικές σχέσεις ανήκουν αποκλειστικά στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εξωτερικών και της κεντρικής κυβέρνησης.

Ειδικά στη Θράκη, λειτουργεί διαχρονικά η Υπηρεσία Πολιτικών Υποθέσεων (ΥΠΥ) του ΥΠΕΞ στην Ξάνθη, ακριβώς για να εποπτεύει και να διαχειρίζεται τα ευαίσθητα γεωπολιτικά και μειονοτικά ζητήματα.

Όταν ένας εκλεγμένος Περιφερειάρχης ανακοινώνει δημοσίως ότι συζητά για «παρεμβάσεις στις συνοριακές υποδομές» και «διασυνδεσιμότητα» με έναν ξένο διπλωμάτη:

• Υποκαθιστά παράτυπα τους κρατικούς φορείς: Τα τελωνεία (Κήποι, Καστανιές) και οι πύλες εισόδου υπάγονται στο Υπουργείο Εσωτερικών, την ΑΑΔΕ και την Ελληνική Αστυνομία, όχι στην αρμοδιότητα της Περιφέρειας.
• Δημιουργεί εικόνα πολυφωνίας: Εκπέμπει προς την άλλη πλευρά του Έβρου το μήνυμα ότι η τοπική ηγεσία μπορεί να λειτουργεί αυτόνομα από την εθνική στρατηγική της Αθήνας.

Η αναβάθμιση του Προξενείου σε «οιονεί τοπική κυβέρνηση»

Το μεγαλύτερο, ωστόσο, ολίσθημα έγκειται στο ποιος είναι ο συνομιλητής.

Το Τουρκικό Προξενείο Κομοτηνής δεν είναι αναπτυξιακός φορέας, ούτε εκτελεστικό όργανο τεχνικών έργων. Με βάση τη Σύμβαση της Βιέννης, είναι μια απλή προξενική αρχή με αποστολή τη διεκπεραίωση διοικητικών υποθέσεων των Τούρκων υπηκόων.

Στην πράξη, όμως, αποτελεί κοινό μυστικό ότι η Άγκυρα επιχειρεί συστηματικά να αναβαθμίσει το Προξενείο σε πολιτικό τοποτηρητή της Θράκης, προωθώντας μια ατζέντα που αμφισβητεί τις προβλέψεις της Συνθήκης της Λωζάνης και εργαλειοποιεί τη μουσουλμανική μειονότητα.

Όταν η Περιφερειακή Αρχή συνομιλεί με τον Τούρκο Πρόξενο για κρίσιμα ζητήματα της ευρύτερης περιοχής:

• Του αναγνωρίζει ρόλο που δεν έχει: Τον μετατρέπει σε ισότιμο πολιτικό συνομιλητή και συνδιαμορφωτή της περιφερειακής πραγματικότητας.
• Νομιμοποιεί τη διείσδυση: Δίνει πάτημα στην τουρκική διπλωματία να ισχυρίζεται ότι έχει λόγο στις υποδομές, στην οικονομία και στη λειτουργία της ελληνικής Θράκης.

Αν ο κ. Τοψίδης επιθυμούσε πραγματικά να συζητήσει διασυνοριακά έργα (π.χ. Interreg, καταπολέμηση κουνουπιών ή πρόληψη πλημμυρών στον Έβρο), ο θεσμικός του ομόλογος βρισκόταν στην Αδριανούπολη: είναι ο Νομάρχης (Vali) της Αδριανούπολης, με τον οποίο ο διάλογος θα γινόταν σε αυτοδιοικητικό επίπεδο και υπό την καθοδήγηση του ΥΠΕΞ.

Τα ερωτήματα που ζητούν άμεσες απαντήσεις

Η κοινωνία της Θράκης δεν αντέχει ερασιτεχνισμούς ή επικοινωνιακά ανοίγματα σε θέματα εθνικής ευαισθησίας. Ο Περιφερειάρχης οφείλει να δώσει καθαρές εξηγήσεις:

• Είχε λάβει σχετική έγκριση ή ενημερωτική γραμμή από το Υπουργείο Εξωτερικών και την Υπηρεσία Πολιτικών Υποθέσεων πριν από τη συγκεκριμένη συνάντηση εργασίας;
• Με ποια θεσμική ιδιότητα συζητά με έναν ξένο Πρόξενο για τις «συνοριακές υποδομές» της χώρας;
• Αντιλαμβάνεται ότι η απόδοση αναβαθμισμένου ρόλου στο Τουρκικό Προξενείο εξυπηρετεί ευθέως το τουρκικό αφήγημα περί ειδικού καθεστώτος στη Θράκη;

Η διατήρηση διαύλων καλής γειτονίας είναι θεμιτή, αλλά μόνο όταν γίνεται μέσα από τους κανόνες της θεσμικής νομιμότητας και της εθνικής ευθύνης. Στη Θράκη, η άγνοια κινδύνου ή η επιπολαιότητα στην άσκηση τοπικής εξουσίας μπορεί να κοστίσει ακριβά. 

Κατέβασε την εφαρμογή μας

Ακούστε Online: https://onairmedia.gr