Μπορεί μία μαστογραφία που σήμερα χαρακτηρίζεται αρνητική να περιέχει ήδη ανεπαίσθητες ενδείξεις ενός καρκίνου του μαστού που θα διαγνωστεί ...
Μπορεί μία μαστογραφία που σήμερα χαρακτηρίζεται αρνητική να περιέχει ήδη ανεπαίσθητες ενδείξεις ενός καρκίνου του μαστού που θα διαγνωστεί αρκετά χρόνια αργότερα;
Στη διεθνή ερευνητική ομάδα συμμετείχαν και δύο Έλληνες επιστήμονες, ο ακτινολόγος Παντελής Γιαλιάς και η ερευνήτρια Αποστολία Τσιρίκογλου.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Radiology της Radiological Society of North America (RSNA) και εξέτασε κατά πόσο εμπορικά συστήματα AI μπορούν να εντοπίσουν σε παλαιότερες μαστογραφίες ενδείξεις που συνδέονται με καρκίνο του μαστού αρκετά χρόνια πριν από την κλινική διάγνωση.
Τι έδειξε η μελέτη
Οι ερευνητές αξιολόγησαν τρία διαφορετικά εμπορικά συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης, αναλύοντας αναδρομικά 88.963 μαστογραφικές εξετάσεις από 31.394 γυναίκες που συμμετείχαν σε προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου στη Σουηδία.
Στόχος ήταν να διαπιστωθεί εάν οι δείκτες πιθανότητας καρκίνου που υπολόγιζαν οι αλγόριθμοι στις παλαιότερες μαστογραφίες ήταν υψηλότεροι στις γυναίκες που αργότερα διαγνώστηκαν με καρκίνο του μαστού.
Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα.
Τα συστήματα AI μπορούσαν να επισημάνουν περίπου έναν στους πέντε καρκίνους έως και έξι χρόνια πριν από τη διάγνωση, διατηρώντας παράλληλα χαμηλό ποσοστό ψευδών συναγερμών.
Η δυνατότητα εντοπισμού αυξανόταν όσο πλησίαζε η στιγμή της διάγνωσης:
- 4 χρόνια πριν: μπορούσαν να επισημανθούν περίπου 23%-25% των περιστατικών.
- 2 χρόνια πριν: το ποσοστό αυξανόταν περίπου στο 35%-39%.
- 6 χρόνια πριν: περίπου 20% των περιστατικών παρουσίαζαν ήδη σημάδια που μπορούσαν να εντοπιστούν από τα συστήματα AI.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία. Η AI δεν «διέγνωσε» καρκίνους μία εξαετία νωρίτερα. Αντίθετα, εντόπισε χαρακτηριστικά στις εικόνες που εμφανίζονταν συχνότερα στις γυναίκες οι οποίες αργότερα διαγνώστηκαν με τη νόσο.
Τι μπορεί να «βλέπει» η Τεχνητή Νοημοσύνη;
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της έρευνας είναι ότι τα συγκεκριμένα συστήματα δεν είχαν σχεδιαστεί ως εργαλεία πρόβλεψης του μελλοντικού κινδύνου εμφάνισης καρκίνου.
Πρόκειται για συστήματα ανίχνευσης, τα οποία έχουν εκπαιδευτεί να αναγνωρίζουν ύποπτα ευρήματα σε μαστογραφικές εικόνες.
Το γεγονός ότι οι δείκτες πιθανότητας καρκίνου εμφανίζονταν αυξημένοι αρκετά χρόνια πριν από τη διάγνωση υποδηλώνει ότι στις μαστογραφίες μπορεί να υπάρχουν πολύ λεπτές απεικονιστικές αλλαγές.
Οι αλλαγές αυτές ενδέχεται να είναι τόσο διακριτικές ώστε να μην θεωρούνται αρκετές από έναν ακτινολόγο για να χαρακτηριστεί η εξέταση ύποπτη ή να οδηγήσει σε περαιτέρω διερεύνηση.
Οι αλγόριθμοι, ωστόσο, φαίνεται ότι μπορούν σε ορισμένες περιπτώσεις να εντοπίσουν αυτά τα μοτίβα.
Όπως εξηγεί ο Fredrik Strand, MD, PhD, από το Karolinska University Hospital της Στοκχόλμης και senior co-author της μελέτης, περίπου 20% των περιστατικών καρκίνου του μαστού εμφανίζουν μαστογραφικά σημάδια που είναι ήδη ορατά στην AI περίπου έξι χρόνια πριν από τη διάγνωση.
Το εύρημα αυτό ενισχύει την υπόθεση ότι η AI μπορεί να προσφέρει πληροφορίες που δεν είναι εύκολα ανιχνεύσιμες με την κλασική αξιολόγηση της μαστογραφίας.
Από την ίδια μαστογραφία μπορεί να αντληθούν περισσότερες πληροφορίες
Η συγκεκριμένη προσέγγιση θα μπορούσε στο μέλλον να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιούνται οι εξετάσεις προσυμπτωματικού ελέγχου.
Για παράδειγμα, μία γυναίκα μπορεί να έχει μία μαστογραφία που χαρακτηρίζεται αρνητική, αλλά ταυτόχρονα να παρουσιάζει ασυνήθιστα υψηλό AI score.
Σε ένα μελλοντικό κλινικό μοντέλο, ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα μπορούσε ενδεχομένως να οδηγήσει σε στενότερη παρακολούθηση ή σε συμπληρωματικό απεικονιστικό έλεγχο.
Το σημαντικό στοιχείο είναι ότι δεν θα απαιτούνταν απαραίτητα μία νέα εξέταση για να αναζητηθούν αυτές οι πληροφορίες. Η πρόσθετη πληροφορία θα μπορούσε να προκύψει από βαθύτερη ανάλυση των εικόνων που ήδη έχουν ληφθεί στο πλαίσιο του τακτικού προσυμπτωματικού ελέγχου.
Δεν σημαίνει ότι η AI μπορεί σήμερα να προβλέψει ποια γυναίκα θα νοσήσει
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη δεν σημαίνει πως κάθε υψηλή βαθμολογία AI αντιστοιχεί σε καρκίνο.
Ούτε σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα συστήματα μπορούν σήμερα να προβλέψουν με βεβαιότητα ποιες γυναίκες θα εμφανίσουν καρκίνο του μαστού στο μέλλον.
Η έρευνα ήταν αναδρομική και απαιτούνται επιπλέον μελέτες και επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων σε διαφορετικούς πληθυσμούς και κλινικά περιβάλλοντα πριν υπάρξουν αλλαγές στην καθημερινή ιατρική πρακτική.
Ένα νέο μοντέλο για τον μαστογραφικό έλεγχο;
Τα νέα ευρήματα ανοίγουν, πάντως, έναν ενδιαφέροντα δρόμο για την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην πρόληψη και την έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του μαστού.
Η AI θα μπορούσε στο μέλλον να μην περιορίζεται στον ρόλο ενός «δεύτερου αναγνώστη» της μαστογραφίας, αλλά να λειτουργεί συμπληρωματικά ως εργαλείο εντοπισμού γυναικών που ενδεχομένως χρειάζονται πιο στενή παρακολούθηση.
Η προοπτική αυτή δεν αντικαθιστά τον ακτινολόγο ούτε τη συμβατική ιατρική αξιολόγηση. Αντίθετα, δείχνει πώς η ανάλυση των ίδιων απεικονιστικών δεδομένων με τη βοήθεια προηγμένων αλγορίθμων μπορεί να αποκαλύψει πληροφορίες που μέχρι σήμερα παρέμεναν δύσκολα ανιχνεύσιμες.
Εάν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν από μελλοντικές μελέτες, η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορούσε να αποτελέσει ένα ακόμη εργαλείο στην προσπάθεια για πιο έγκαιρη αναγνώριση του καρκίνου του μαστού, ακόμη και πριν εμφανιστούν σαφή σημάδια της νόσου στις συμβατικές εξετάσεις.
Πηγή:.ygeiamou.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια