Η επιβεβαιωμένη απόπειρα προσέγγισης δημάρχου του Έβρου, το τουρκοβουλγαρικό εταιρικό σχήμα, η ομόφωνη απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου ...
Η επιβεβαιωμένη απόπειρα προσέγγισης δημάρχου του Έβρου, το τουρκοβουλγαρικό εταιρικό σχήμα, η ομόφωνη απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου και οι επαφές που ο Χριστόδουλος Τοψίδης οφείλει να δημοσιοποιήσει.
Το ThraceNews είχε εγκαίρως αναδείξει, στο προηγούμενο ρεπορτάζ του με τίτλο «Τούρκοι επενδυτές πίσω από την εξόρυξη χρυσού στα Ελληνοβουλγαρικά Σύνορα», την αλλαγή του εταιρικού ελέγχου στο σχεδιαζόμενο μεταλλείο του Rozino.
Σήμερα, όμως, το ζήτημα δεν περιορίζεται στη μεταλλευτική επένδυση και στις πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις της. Επεκτείνεται στις επαφές που επιχείρησε να αναπτύξει το επενδυτικό σχήμα με την ελληνική πλευρά, στον τρόπο με τον οποίο αντέδρασαν οι δήμαρχοι του Έβρου και στη στάση του Περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Χριστόδουλου Τοψίδη.
Η επιχείρηση προσέγγισης ελληνικών θεσμικών παραγόντων δεν αποτελεί φημολογία. Ο δήμαρχος Σουφλίου, Παναγιώτης Καλακίκος, δήλωσε δημοσίως ότι εκπρόσωποι της εταιρείας ζήτησαν να τον επισκεφθούν στο γραφείο του και ότι ο ίδιος αρνήθηκε να τους δεχθεί:
«Υπήρξε μία προσπάθεια από την εταιρεία Ροζίνο να με επισκεφθεί στο γραφείο μου, που εγώ βέβαια δεν τους αποδέχθηκα και απάντησα ότι υπάρχει σχετική απόφαση, οπότε δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση. Είμαστε εντελώς αρνητικοί σε τέτοιες επενδύσεις».
Από τη στιγμή που επιβεβαιώνεται η προσπάθεια προσέγγισης ενός δημάρχου, προκύπτει το κρίσιμο ερώτημα: Σε ποιους άλλους ελληνικούς φορείς απευθύνθηκαν οι εκπρόσωποι του έργου και ποιοι τελικά δέχθηκαν να συζητήσουν μαζί τους;
Η επένδυση των 55 εκατομμυρίων δολαρίων
Το κοίτασμα Rozino βρίσκεται στην περιοχή Ivaylovgrad του Haskovo, στη βουλγαρική πλευρά της Ροδόπης και σε μικρή απόσταση από τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα.
Το έργο αναπτύχθηκε από την Tintyava Exploration AD, στην οποία συμμετείχαν αρχικά η καναδική Velocity Minerals με 70% και η βουλγαρική Gorubso Kardzhali με 30%.
Η Velocity προχώρησε στη συνέχεια σε συμφωνία μεταβίβασης του Rozino προς την Türker Global Madencilik, θυγατρική της τουρκικής Türkerler Holding. Το τίμημα για το έργο προσδιορίστηκε στα 55 εκατομμύρια δολάρια, ενώ προβλέφθηκε πρόσθετη δυνατότητα εξαγοράς άλλων βουλγαρικών μεταλλευτικών περιουσιακών στοιχείων.
Η συναλλαγή εξελίσσεται σταδιακά και ο τουρκικός όμιλος χρηματοδοτεί ήδη εργασίες ανάπτυξης, μελέτες και διαδικασίες που συνδέονται με την περιβαλλοντική αδειοδότηση.
Η Türkerler δεν είναι ένας άγνωστος ή περιφερειακός επενδυτής. Πρόκειται για όμιλο με έδρα την Άγκυρα, δεκάδες θυγατρικές, περισσότερους από 24.000 εργαζομένους και έργα δισεκατομμυρίων δολαρίων στους τομείς των κατασκευών, της ενέργειας, της υγείας και των υποδομών.
Η παρουσία ενός τόσο ισχυρού τουρκικού επιχειρηματικού ομίλου σε ένα ευαίσθητο διασυνοριακό σημείο δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη απειλής. Απαιτεί, όμως, θεσμική διαφάνεια, γεωπολιτική αξιολόγηση και πλήρη έλεγχο των επαφών του με την ελληνική πλευρά.
Μέχρι σήμερα, οι ελληνικές αποφάσεις επικεντρώνονται σχεδόν αποκλειστικά στις περιβαλλοντικές παραμέτρους. Η αλλαγή της ιδιοκτησίας και η παρουσία του τουρκικού ομίλου αντιμετωπίζονται περίπου ως υποσημείωση.
Ο βουλγαρικός κρίκος και ο Zhan Shterev
Κρίσιμος παραμένει και ο ρόλος της Gorubso Kardzhali, της βουλγαρικής μεταλλευτικής εταιρείας που συμμετείχε στο αρχικό εταιρικό σχήμα και διαθέτει πολυετή εμπειρία στον μεταλλευτικό και διοικητικό μηχανισμό της περιοχής.
Στο μικροσκόπιο τίθεται και ο Zhan Shterev (Жан Щерев), ο οποίος φέρεται να συνδέεται με τη Gorubso. Οι διαθέσιμες δημόσιες πληροφορίες για την ακριβή εταιρική του ιδιότητα και τον σημερινό ρόλο του στο Rozino είναι εξαιρετικά περιορισμένες.
Η περιορισμένη δημόσια παρουσία δεν αποδεικνύει παρασκηνιακή ή παράτυπη δραστηριότητα. Δημιουργεί, όμως, την ανάγκη να απαντηθούν συγκεκριμένα ερωτήματα:
- Ποια είναι σήμερα η ακριβής θέση του στη Gorubso Kardzhali;
- Διατηρεί η βουλγαρική εταιρεία συμμετοχή, δικαιώματα ή συμβατικό ρόλο στο Rozino;
- Ποιος χειρίζεται τις σχέσεις του έργου με τις βουλγαρικές και τις ελληνικές αρχές;
- Ποιοι εκπροσώπησαν την εταιρεία στην απόπειρα προσέγγισης του δημάρχου Σουφλίου;
- Έγιναν ανάλογες απόπειρες προς την Περιφέρεια ΑΜΘ ή άλλους δημάρχους;
Ο ισχυρισμός ότι ο Shterev λειτουργεί ως «αόρατος μεσάζοντας» της Türkerler δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως διαπιστωμένο γεγονός χωρίς εταιρικά έγγραφα ή καταγεγραμμένες επαφές. Ο ρόλος του, όμως, πρέπει να διερευνηθεί, καθώς η τοπική βουλγαρική τεχνογνωσία είναι απαραίτητη για την εξέλιξη ενός τόσο σύνθετου έργου.
Ο περιβαλλοντικός κίνδυνος δεν σταματά στα σύνορα
Η ανησυχία της ελληνικής πλευράς δεν είναι θεωρητική. Το έργο βρίσκεται κοντά στη λεκάνη απορροής που συνδέεται με τον Byala Reka και στη συνέχεια με τον Luda Reka – Ερυθροπόταμο, ο οποίος διασχίζει την περιοχή του Διδυμοτείχου και καταλήγει στον Έβρο.
Μια σοβαρή διαρροή ή αστοχία εγκατάστασης αποβλήτων θα μπορούσε να αποκτήσει διασυνοριακές συνέπειες. Το ακριβές μέγεθος και η έκταση αυτών των επιπτώσεων δεν έχουν αποδειχθεί με βεβαιότητα, ακριβώς επειδή οι ελληνικοί επιστημονικοί φορείς θεωρούν ότι λείπουν κρίσιμες μελέτες.
Το ΤΕΕ Θράκης εντόπισε, μεταξύ άλλων:
- ελλιπή στοιχεία για τη μακροχρόνια γεωχημική συμπεριφορά των αποβλήτων και την πιθανότητα όξινης απορροής,
- ανεπαρκή υδρογεωλογική αποτύπωση των ρηξιγενών ζωνών,
- απουσία ολοκληρωμένου ισοζυγίου των χημικών αντιδραστηρίων,
- ασάφειες για το δεύτερο στάδιο της μεταλλουργικής επεξεργασίας,
- ελλείψεις στη στατική και σεισμική αξιολόγηση της εγκατάστασης τελμάτων,
- απουσία ολοκληρωμένης μελέτης θραύσης φράγματος και ποσοτικής ανάλυσης κινδύνου,
- ανεπαρκή χρηματοοικονομική εγγύηση ανάλογη με την επικινδυνότητα του έργου.
Η βουλγαρική πλευρά υποστηρίζει ότι οι μελέτες και τα προβλεπόμενα μέτρα είναι επαρκή και ότι δεν αναμένονται σημαντικές επιπτώσεις στην Ελλάδα. Το ΤΕΕ Θράκης και οι ελληνικοί φορείς απαντούν ότι, με τα σημερινά δεδομένα, η ασφάλεια του έργου δεν τεκμηριώνεται επαρκώς.
Αυτή είναι η ουσία της επιστημονικής διαφωνίας. Δεν έχει αποδειχθεί ότι ο Ερυθροπόταμος θα μολυνθεί. Δεν έχει αποδειχθεί, όμως, ούτε ότι ο κίνδυνος έχει αποκλειστεί με την απαιτούμενη επιστημονική πληρότητα.
Οι δήμοι είχαν ήδη πει «όχι»
Οι αντιδράσεις στον Έβρο είχαν διαμορφωθεί πριν ακόμη εμφανιστεί η Türkerler ως αγοραστής του έργου.
Το Δημοτικό Συμβούλιο Διδυμοτείχου γνωμοδότησε ομόφωνα αρνητικά τον Φεβρουάριο του 2024. Ακολούθησε ο Δήμος Σουφλίου, ενώ αντίστοιχη θέση έλαβε και ο Δήμος Ορεστιάδας.
Αυτό σημαίνει ότι η τοπική αντίσταση δεν προκλήθηκε από την τουρκική εξαγορά. Προϋπήρχε και στηριζόταν κυρίως στους περιβαλλοντικούς κινδύνους.
Όταν, όμως, το έργο πέρασε στον σχεδιασμό ενός ισχυρού τουρκικού ομίλου, προστέθηκε μια νέα διάσταση: ποιος ελέγχει την επένδυση, ποιος συνομιλεί με την ελληνική πλευρά και με ποια ανταλλάγματα επιχειρεί να περιορίσει τις αντιδράσεις;
Ο δήμαρχος Σουφλίου απάντησε με άρνηση ακόμη και στη συνάντηση. Το Περιφερειακό Συμβούλιο ΑΜΘ έφθασε σε ομόφωνη αρνητική γνωμοδότηση μόλις τον Αύγουστο του 2026, όταν το μέτωπο των δήμων, των επιστημονικών φορέων, των περιβαλλοντικών οργανώσεων και των μέσων ενημέρωσης είχε πλέον παγιωθεί.
Η χρονική ακολουθία επιβάλλει ένα ερώτημα: Ποια ήταν η προσωπική θέση του Χριστόδουλου Τοψίδη πριν από την ομόφωνη απόφαση;
Δείτε τη χρονολογική σειρά των επίσημων γεγονότων:
Ημερομηνία Εξέλιξη
Η ομοφωνία δεν απαντά τι προηγήθηκε
Η αρνητική απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου είναι σαφής και πολιτικά σημαντική. Δεν αρκεί, όμως, για να κλείσει τη συζήτηση γύρω από τις επαφές που μπορεί να προηγήθηκαν.
Ο Χριστόδουλος Τοψίδης δεν λειτουργεί μόνο ως Περιφερειάρχης. Παραμένει πρόεδρος του Επιμελητηρίου Έβρου, έχοντας πολυετή παρουσία στον επιχειρηματικό κόσμο και αναπτυγμένους διαύλους επικοινωνίας με φορείς και επιχειρηματικές ενώσεις της Τουρκίας.
Παράλληλα, η αντιπολίτευση είχε καταγγείλει την επιχειρηματική συμμετοχή του σε εταιρεία παροχής υπηρεσιών θεωρήσεων εισόδου με έδρα την Κωνσταντινούπολη. Ο ίδιος απάντησε ότι μεταβίβασε τις επιχειρηματικές του συμμετοχές πριν αναλάβει τα καθήκοντά του και ότι τα σχετικά ζητήματα έχουν δηλωθεί και θα κριθούν από τις αρμόδιες αρχές.
Τα συγκεκριμένα στοιχεία δεν αποδεικνύουν καμία σχέση του με την Türkerler ή τη Gorubso. Αυξάνουν, ωστόσο, την υποχρέωσή του να λειτουργεί με απόλυτη διαφάνεια όταν καλείται να διαχειριστεί μια επένδυση τουρκικών συμφερόντων στη συνοριακή Ροδόπη.
Η ομόφωνη απόφαση δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ασπίδα απέναντι σε ερωτήματα για όσα συνέβησαν πριν από τη συνεδρίαση.
Οι συναντήσεις Τοψίδη με τους Τούρκους
Πολύ καλά πληροφορημένες πηγές του ThraceNews κάνουν λόγο για τέσσερις συναντήσεις του Περιφερειάρχη Τοψίδη με τους εκπροσώπους του Kazım Türker, του μεγάλου αφεντικού της Türkerler.
Οι συναντήσεις αυτές μάλιστα έγιναν αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του ως Περιφερειάρχη, γεγονός που δείχνει ξεκάθαρα ότι είχαν προηγηθεί συζητήσεις περι του ενδιαφέροντος του Τουρκικού Κολοσσού για την συγκεκριμένη επένδυση στη Βουλγαρία και την εξαγορά του 100% της βουλγαρικής εταιρείας, με προαπαιτούμενο όμως τη συμπαράσταση Τοψίδη.
Δύο εκ των συναντήσεων έγιναν επι ελληνικού εδάφους, όταν οι “τουρίστες” εκπρόσωποι του Τούρκου μεγιστάνα είδαν τον Τοψίδη και συμφώνησαν επι της αρχής, παρουσία και ανθρώπων του “μυστήριου” και για πολλά ελεγχόμενου Zhan Shterev της Gorubso Kardzhali.
Στις συναντήσεις αυτές, σύμφωνα πάντα με ασφαλείς πληροφορίες συμμετείχε και κορυφαίος πολιτικός παράγοντας, που είχε ρόλο “άτυπου συμβούλου” δίπλα στον Περιφερειάρχη και η εταιρεία στην οποία έχει διευθυντική θέση δραστηριοποιείται και στη Βουλγαρία, μάλιστα δε στην περιοχή του Κιρτζαλι.
Σήμερα, οι τουρκοβούλγαροι της επένδυσης εξόρυξης του χρυσού στα βουνά της Ροδόπης, πηγαινοέρχονται στη Θράκη και προσπαθούν να βρουν “στήριξη” σε παράγοντες της ελληνικής επικράτειας, συνοδευόμενοι – κατόπιν εντολής του κου Τοψίδη – απο εμπλεκόμενο πρόσωπο με Μέσο Ενημέρωσης του Εβρου (site).
Περιφερειάρχης ή πρόεδρος Επιμελητηρίου;
Η βασική πολιτική κριτική προς τον Χριστόδουλο Τοψίδη αφορά τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει μεγάλες επιχειρηματικές επενδύσεις.
Ως πρόεδρος Επιμελητηρίου, είναι φυσικό να επιδιώκει επαφές, επενδύσεις και επιχειρηματικές συνεργασίες. Ως Περιφερειάρχης, όμως, οφείλει να εξετάζει τα ίδια σχέδια με διαφορετικό κριτήριο: την ασφάλεια, τη δημόσια υγεία, τη γεωπολιτική θέση της Θράκης και το μακροπρόθεσμο συμφέρον του τόπου.
Η καταγωγή ενός επενδυτή δεν αποτελεί λόγο αυτόματης απόρριψης. Σε μια ακριτική περιοχή, όμως, δεν μπορεί να αγνοείται ποιος αποκτά τον έλεγχο μιας μεγάλης εξορυκτικής δραστηριότητας, σε ποιο σημείο, πάνω από ποια υδάτινη λεκάνη και με ποιες σχέσεις με τις κυβερνήσεις των γειτονικών κρατών.
Η Θράκη χρειάζεται επιχειρηματική ανάπτυξη. Δεν χρειάζεται, όμως, μια Περιφέρεια που θα αντιμετωπίζει κάθε υπόσχεση επένδυσης μόνο με τη λογική του Επιμελητηρίου.
Το «σωσίβιο» από την Αθήνα
Η Ελλάδα δεν διαθέτει δικαίωμα βέτο σε ένα έργο που αδειοδοτείται στη Βουλγαρία. Η Σύμβαση του Espoo, όμως, υποχρεώνει τη βουλγαρική πλευρά να διαβουλευθεί με την Ελλάδα και να λάβει ουσιαστικά υπόψη τις τεκμηριωμένες ελληνικές παρατηρήσεις.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αποτελεί τον επίσημο συνομιλητή με τη Σόφια. Μπορεί να απαιτήσει συμπληρωματικές μελέτες, διασυνοριακή παρακολούθηση, σχέδια αντιμετώπισης ατυχήματος και συγκεκριμένες εγγυήσεις.
Εδώ βρίσκεται και η πολιτική ευθύνη της κυβέρνησης.
Ο Χριστόδουλος Τοψίδης εξελέγη το 2023 ως «αντάρτης» απέναντι στον τότε επίσημα υποστηριζόμενο υποψήφιο της Νέας Δημοκρατίας. Σήμερα εμφανίζεται πολιτικά πολύ πιο κοντά στους κυβερνητικούς σχεδιασμούς και στο Μέγαρο Μαξίμου.
Έχει ζητήσει τη συνδρομή του πρωθυπουργικού γραφείου; Έχει ενημερώσει τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου; Ζήτησε να διαμορφωθεί αυστηρή εθνική θέση ή αναζητεί μια πολιτική διέξοδο που θα μεταφέρει την ευθύνη στην Αθήνα;
Η Περιφέρεια δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια γνωμοδότηση και στη συνέχεια να περιμένει τις αποφάσεις άλλων. Οφείλει να διεκδικήσει δεσμεύσεις, να απαιτήσει συνεχή ενημέρωση και να ενημερώνει δημόσια τους πολίτες για κάθε θεσμική ή επιχειρηματική επαφή.
Επτά ερωτήματα που απαιτούν απάντηση
Το ThraceNews απευθύνει στον Περιφερειάρχη ΑΜΘ επτά συγκεκριμένα ερωτήματα:
- Πραγματοποιήθηκε οποιαδήποτε συνάντηση του ίδιου ή στελεχών της Περιφέρειας με εκπροσώπους της Türkerler, της Türker Global Madencilik, της Tintyava Exploration, της Velocity Minerals ή της Gorubso Kardzhali;
- Υποβλήθηκε αίτημα της εταιρείας για επίσημη ή ανεπίσημη συνάντηση με την Περιφέρεια;
- Ζήτησε ο Περιφερειάρχης από δημάρχους του Έβρου να συναντηθούν ή να διατηρήσουν ανοικτό δίαυλο επικοινωνίας με το επενδυτικό σχήμα;
- Συζητήθηκαν θέσεις εργασίας, οικονομικά ανταλλάγματα, κοινές επιτροπές παρακολούθησης ή μνημόνιο συνεργασίας;
- Ποια ήταν η προσωπική του θέση για το Rozino πριν από την ομόφωνη αρνητική γνωμοδότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου;
- Ποιες επαφές πραγματοποίησε με το Μέγαρο Μαξίμου και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας;
- Προτίθεται να δημοσιοποιήσει το ημερολόγιο συναντήσεων και τη σχετική αλληλογραφία της Περιφέρειας;
Οι καθαρές απαντήσεις προστατεύουν και τον τόπο και τους θεσμούς
Απαιτεί επιστημονική τεκμηρίωση, διακρατικές εγγυήσεις και απόλυτη διαφάνεια.
Η ομόφωνη απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου αποτελεί σημαντικό θεσμικό βήμα. Δεν απαντά, όμως, στο ποιοι συναντήθηκαν, τι συζητήθηκε και ποιες προτάσεις επιχειρήθηκε να περάσουν στην ελληνική πλευρά πριν η πολιτική πίεση καταστήσει την άρνηση μονόδρομο.
Ο Χριστόδουλος Τοψίδης οφείλει να αποδείξει ότι στην υπόθεση του χρυσού της Ροδόπης λειτούργησε αποκλειστικά ως Περιφερειάρχης και όχι ως πρόεδρος ενός επιχειρηματικού φορέα που αναζητεί συμφωνίες.
Μέχρι να δοθούν συγκεκριμένες απαντήσεις και να δημοσιοποιηθούν οι επαφές, η ομόφωνη απόφαση δεν κλείνει την υπόθεση. Την ανοίγει.
Δεν υπάρχουν σχόλια