Η ευρύτερη περιοχή του μυθικού βουνού εντάχθηκε ομόφωνα ως «Μικτό Αγαθό», για τη μοναδική πολιτιστική και φυσική αξία της – Η Ελλάδα αριθμεί...
Η ευρύτερη περιοχή του μυθικού βουνού εντάχθηκε ομόφωνα ως «Μικτό Αγαθό», για τη μοναδική πολιτιστική και φυσική αξία της – Η Ελλάδα αριθμεί πλέον 21 εγγραφές στον διεθνή κατάλογο.
Η απόφαση ελήφθη κατά την 48η Σύνοδο της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς, η οποία πραγματοποιείται στην πόλη Μπουσάν της Νότιας Κορέας, και αναγνωρίζει επίσημα την «Εξέχουσα Οικουμενική Αξία» του υψηλότερου βουνού της Ελλάδας.
Ο Όλυμπος εντάσσεται ως «Μικτό Αγαθό», δηλαδή ως τόπος που συνδυάζει ταυτόχρονα εξαιρετικής σημασίας πολιτιστικά και φυσικά χαρακτηριστικά. Πρόκειται για μία από τις πλέον απαιτητικές κατηγορίες εγγραφής της UNESCO.
Με τη συγκεκριμένη απόφαση, η Ελλάδα αριθμεί πλέον 21 εγγραφές στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Ο Όλυμπος γίνεται το τρίτο ελληνικό μικτό αγαθό, μετά τα Μετέωρα και το Άγιο Όρος.
Η κατοικία των θεών και παγκόσμιο πολιτιστικό σύμβολο
Ο Όλυμπος κατέχει κεντρική θέση στην αρχαία ελληνική μυθολογία και κοσμοαντίληψη, ως η κατοικία των Δώδεκα Ολύμπιων Θεών.
Οι σχετικές παραδόσεις, καταγεγραμμένες στα ομηρικά έπη, στη «Θεογονία» του Ησιόδου και στην αρχαία ελληνική γραμματεία, εξαπλώθηκαν σε ολόκληρο τον κόσμο, μετατρέποντας το βουνό σε διαχρονικό σύμβολο και πηγή έμπνευσης για τη λογοτεχνία, τη φιλοσοφία, τις τέχνες, τις επιστήμες και τη σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία.
Σημαντικό τμήμα της εγγραφής αποτελεί και ο αρχαιολογικός χώρος του Δίου, στους πρόποδες του βουνού, ο οποίος συνιστά την κυριότερη υλική έκφραση της λατρείας των Ολύμπιων Θεών. Στην κορυφή του Αγίου Αντωνίου έχουν επίσης εντοπιστεί αρχαιολογικά κατάλοιπα που συνδέονται με τη λατρεία του Δία.
Μια παγκόσμια «κιβωτός» βιοποικιλότητας
Εξίσου σημαντική είναι η φυσική αξία του Ολύμπου. Με ανώτατο υψόμετρο 2.918 μέτρων και έντονη υψομετρική διακύμανση από τις ακτές του Αιγαίου μέχρι τις κορυφές του, το βουνό δημιουργεί ένα μοναδικό σύμπλεγμα μικροκλιμάτων και οικοσυστημάτων.
Στην περιοχή έχουν καταγραφεί 1.983 είδη και υποείδη αγγειόφυτων, που αντιστοιχούν περίπου στο 28% της ελληνικής χλωρίδας. Από αυτά, 27 ενδημικά είδη συναντώνται αποκλειστικά στον Όλυμπο και πουθενά αλλού στον κόσμο.
Παράλληλα, το βουνό φιλοξενεί 157 είδη πτηνών, 40 είδη θηλαστικών, 23 είδη ερπετών, οκτώ είδη αμφιβίων, καθώς και σημαντικούς πληθυσμούς καφέ αρκούδας και αγριόγιδου. Η εξαιρετικά πυκνή συγκέντρωση σπάνιων και ενδημικών ειδών καθιστά τον Όλυμπο πραγματική «κιβωτό» της παγκόσμιας βιοποικιλότητας.
Από την αρχική επιφύλαξη στην ομόφωνη εγγραφή
Η ιστορική απόφαση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς το αρχικό σχέδιο που είχε τεθεί προς εξέταση προέβλεπε την παραπομπή της ελληνικής υποψηφιότητας για περαιτέρω τεκμηρίωση.
Τελικά, τροπολογία που υποβλήθηκε στο πλαίσιο της Συνόδου μετέτρεψε την προτεινόμενη παραπομπή σε άμεση εγγραφή. Η Επιτροπή αναγνώρισε τον Όλυμπο με βάση δύο κρίσιμα κριτήρια: την παγκόσμια πολιτιστική και μυθολογική επιρροή του και την εξαιρετική σημασία του για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Η σχετική απόφαση εγκρίθηκε ομόφωνα.
Η διεθνής διάκριση φέρνει και υποχρεώσεις
Η ένταξη στον Κατάλογο της UNESCO δεν αποτελεί μόνο έναν τίτλο διεθνούς προβολής. Συνοδεύεται από αυξημένες υποχρεώσεις προστασίας, συστηματικής παρακολούθησης και βιώσιμης διαχείρισης της περιοχής.
Μεταξύ άλλων, επισημαίνεται η ανάγκη να ενισχυθεί το ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης, να προστατευθεί πλήρως η περιμετρική ζώνη, να ελεγχθούν οι πιέσεις από την τουριστική κίνηση και να αποτραπεί η ανεξέλεγκτη συγκέντρωση επισκεπτών σε ευαίσθητες περιοχές. Ζητείται επίσης η ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
Η προσπάθεια για τη συγκεκριμένη αναγνώριση είχε αρχίσει το 2014, ενώ ο φάκελος καταρτίστηκε μέσα από τη συνεργασία των υπουργείων Πολιτισμού και Περιβάλλοντος, του ΟΦΥΠΕΚΑ, της επιστημονικής κοινότητας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των αρμόδιων υπηρεσιών.
Η ομόφωνη απόφαση της UNESCO τοποθετεί πλέον τον Όλυμπο εκεί όπου βρισκόταν ανέκαθεν στη συλλογική συνείδηση: ανάμεσα στα σημαντικότερα φυσικά και πολιτιστικά σύμβολα της ανθρωπότητας.
Δεν υπάρχουν σχόλια