Εγγύηση ενοικίου: Πότε ο ιδιοκτήτης μπορεί να κρατήσει τα χρήματα και πότε πρέπει να τα επιστρέψει

Η επιστροφή της εγγύησης μετά τη λήξη μιας μίσθωσης αποτελεί ένα από τα πιο συχνά σημεία τριβής ανάμεσα σε ιδιοκτήτες και ενοικιαστές, κυρίω...

Η επιστροφή της εγγύησης μετά τη λήξη μιας μίσθωσης αποτελεί ένα από τα πιο συχνά σημεία τριβής ανάμεσα σε ιδιοκτήτες και ενοικιαστές, κυρίως επειδή πολλοί δεν γνωρίζουν τα ακριβή όρια μεταξύ νόμιμης παρακράτησης και αυθαιρεσίας. Η εγγύηση, η οποία καταβάλλεται κατά την έναρξη της ενοικίασης και συνήθως ισούται με ένα ή δύο ενοίκια, λειτουργεί αποκλειστικά ως δικλείδα ασφαλείας για τον ιδιοκτήτη έναντι μελλοντικών οικονομικών εκκρεμοτήτων ή φθορών. Αυτό σημαίνει ότι το ποσό δεν μπορεί να κρατηθεί χωρίς σαφή αιτιολογία, αλλά η παρακράτησή του πρέπει να βασίζεται σε πραγματική, τεκμηριωμένη οικονομική ζημία.

Οι πιο ξεκάθαρες περιπτώσεις όπου ο ιδιοκτήτης έχει το δικαίωμα να κρατήσει την εγγύηση αφορούν τα απλήρωτα ενοίκια και τους ανεξόφλητους λογαριασμούς. Εάν ο ενοικιαστής αποχωρήσει αφήνοντας μισθώματα σε εκκρεμότητα, ο ιδιοκτήτης μπορεί νομίμως να συμψηφίσει το ποσό της εγγύησης με τις οφειλές αυτές. Το ίδιο ισχύει και για χρέη που αφορούν το ρεύμα, το νερό, το φυσικό αέριο, τις τηλεπικοινωνίες ή τα κοινόχρηστα που βάρυναν τον ένοικο και παρέμειναν απλήρωτα.

Όσον αφορά τις ζημιές στο ακίνητο, ο διαχωρισμός είναι σαφής: οι φθορές που προκύπτουν από τη φυσιολογική και αναμενόμενη χρήση του σπιτιού, όπως η παλαιότητα των εγκαταστάσεων, οι μικρές αμυχές στους τοίχους ή η φυσική φθορά των υλικών με το πέρασμα του χρόνου, δεν αποτελούν λόγο παρακράτησης της εγγύησης. Αντίθετα, ο ιδιοκτήτης δικαιούται αποζημίωση μόνο για φθορές που προκλήθηκαν από αμέλεια, κακή χρήση ή βανδαλισμό, όπως σπασμένα τζάμια, κατεστραμμένες πόρτες ή σοβαρές βλάβες σε έπιπλα και συσκευές που περιλαμβάνονταν στο σπίτι. Σε τέτοιες καταστάσεις, ο ιδιοκτήτης οφείλει να διαθέτει απτά αποδεικτικά στοιχεία, όπως φωτογραφίες, τεχνικές εκθέσεις ή αποδείξεις επισκευών.

Παράλληλα, δικαίωμα παρακράτησης γεννάται και από την παραβίαση βασικών όρων του συμβολαίου, όπως στην περίπτωση μιας παράνομης υπεκμίσθωσης ή όταν το ακίνητο χρησιμοποιείται για σκοπό διαφορετικό από τον συμφωνηθέντα. Ακόμα και τότε όμως, η κατακράτηση των χρημάτων δεν μπορεί να έχει τον χαρακτήρα «ποινής» ή τιμωρίας, αλλά πρέπει να συνδέεται άμεσα με τη συγκεκριμένη ζημία που υπέστη ο ιδιοκτήτης.

Στον αντίποδα, ο ενοικιαστής δικαιούται να λάβει πίσω ολόκληρο το ποσό της εγγύησης αμέσως κατά την παράδοση του ακινήτου και την ολοκλήρωση της μίσθωσης, εφόσον έχει εξοφλήσει κάθε ενοίκιο και λογαριασμό, παραδίδει το σπίτι χωρίς ασυνήθιστες φθορές και έχει τηρήσει απαρέγκλιτα τους όρους του μισθωτηρίου. Εάν ο ιδιοκτήτης αρνείται αναιτιολόγητα την επιστροφή, ο ενοικιαστής μπορεί να ζητήσει επίσημες εξηγήσεις και, αν δεν βρεθεί συμβιβαστική λύση, να διεκδικήσει τα χρήματά του δικαστικά, ενώ από την πλευρά του ο ιδιοκτήτης που επιλέγει να κρατήσει την εγγύηση πρέπει να είναι ανά πάσα στιγμή έτοιμος να αποδείξει νομικά τους λόγους της απόφασής του.