Σε τελετή ολοκλήρωσης ανάγνωσης του Κορανίου (hatim) για παιδιά της μουσουλμανικής μειονότητας, που πραγματοποιήθηκε στο τέμενος της Ξάνθης ...
Σε τελετή ολοκλήρωσης ανάγνωσης του Κορανίου (hatim) για παιδιά της μουσουλμανικής μειονότητας, που πραγματοποιήθηκε στο τέμενος της Ξάνθης υπό την αιγίδα του κορανικού φροντιστηρίου «Şahin» και της αυτοαποκαλούμενης «İskeçe Müftülüğü» («Μουφτεία Ξάνθης»), φωτογραφικό υλικό που περιήλθε στην κατοχή του thracenews.gr καταγράφει την παρουσία και την τιμητική συμμετοχή προσώπων που συνδέονται —άμεσα ή έμμεσα— με τον κύκλο του μη κρατικά αναγνωρισμένου «μουφτή» Ξάνθης Μουσταφά Τράμπα, ενώ ανάμεσα στους παρευρισκόμενους καταγράφονται και δύο πρόσωπα που ασκούν σήμερα δημόσιο αξίωμα στην Ελληνική Πολιτεία.
Η τελετή και το πανό
Στον χώρο του τεμένους είχε αναρτηθεί roll-up πανό με την ένδειξη στα τουρκικά «Batı Trakya Türk Azınlığı» («Τουρκική Μειονότητα Δυτικής Θράκης»), «İskeçe Müftülüğü» («Μουφτεία Ξάνθης»), «Şahin Kur’an Kursu» και «Hatim Merasimi» («Τελετή Χατμ»). Η χρήση του όρου «τουρκική μειονότητα» έρχεται σε αντίθεση με το ισχύον νομικό καθεστώς που απορρέει από τη Συνθήκη της Λωζάνης, η οποία αναγνωρίζει στη Θράκη αμιγώς θρησκευτική —όχι εθνοτική— μειονότητα, θέση που έχει επανειλημμένα διατυπώσει η ελληνική κυβέρνηση, ακόμη και ενώπιον του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Στις φωτογραφίες απεικονίζονται δεκάδες παιδιά —αγόρια με λευκά πουκάμισα και γραβάτες, κορίτσια με καφέ φορέματα και μαντήλες— κρατώντας τριαντάφυλλα, σε ό,τι αποτελεί καθιερωμένη εικόνα τελετών ολοκλήρωσης κορανικής εκμάθησης. Στο κέντρο των φωτογραφιών διακρίνεται άνδρας με λευκό θρησκευτικό κεφαλόδεσμο τύπου sarık, ο οποίος προεδρεύει της τελετής και απονέμει αναμνηστικές πλακέτες σε σειρά προσκεκλημένων.
Ποιοι τιμήθηκαν στο βήμα
Σύμφωνα με στοιχεία της σύνταξης, ανάμεσα στους άνδρες που παρέλαβαν αναμνηστική πλακέτα από τα χέρια του ιερωμένου, φωτογραφικά στοιχεία συνδέουν πρόσωπα με τον χώρο της «Τουρκικής Ένωσης Ξάνθης» (ΤΕΞ) και με στελέχη που έχουν εμπλακεί στη δικαστική υπόθεση του Τσινάρ. Η ταυτοποίηση προσώπων από φωτογραφικό υλικό, όπου δεν συνοδεύεται από επίσημη λεζάντα ή ανακοίνωση διοργανωτή, εκ φύσεως εγκυμονεί κίνδυνο σφάλματος· το thracenews.gr επιφυλάσσεται να δημοσιεύσει ονόματα με πλήρη βεβαιότητα μόνο εφόσον επιβεβαιωθούν και επίσημα, και καλεί τους διοργανωτές της εκδήλωσης να σχολιάσουν, εφόσον το επιθυμούν.
Αυτό που δεν χωρά αμφισβήτηση είναι η ταυτότητα του προεδρεύοντος της τελετής: πρόκειται για τον Μουσταφά Τράμπα, ο οποίος από το 2022 αυτοαποκαλείται «μουφτής Ξάνθης» έπειτα από άτυπη «εκλογή» με ανάταση χειρός σε τζαμιά του νομού —διαδικασία που δεν προβλέπεται ούτε αναγνωρίζεται από το ελληνικό δίκαιο. Ο Τράμπα, τον οποίο τμήμα του Τύπου αποκαλεί «ψευδομουφτή» ακριβώς επειδή δεν κατέχει καμία επίσημη θρησκευτική ή δικαιοδοτική αρμοδιότητα αναγνωρισμένη από το ελληνικό κράτος, βρέθηκε τους τελευταίους μήνες στο επίκεντρο δικαστικής διαμάχης με πολύ μεγαλύτερο βεληνεκές από μια τελετή Κορανίου.
Η σκιά του Τσινάρ: η καταδίκη της 18ης Ιουνίου 2026
Στις 11 Οκτωβρίου 2024, κατά τη διάρκεια των εγκαινίων του νέου διδακτηρίου του Μουσουλμανικού Ιεροσπουδαστηρίου Ξάνθης —παρουσία του Γενικού Γραμματέα Θρησκευμάτων Γιώργου Καλαντζή— τα μεγάφωνα του γειτονικού τεμένους «Τσινάρ» (Πλατάνου) λειτούργησαν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, στη μέγιστη ένταση με εντολή του ίδιου του Μουσταφά Τράμπα, με στόχο να διαταράξουν την επίσημη τελετή. Την ίδια ημέρα, οι κρατικά αναγνωρισμένοι μουφτήδες της Θράκης δέχθηκαν, σύμφωνα με την κατηγορία, βίαιη παρεμπόδιση από οργανωμένη ομάδα, η οποία τους εμπόδισε να ασκήσουν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα στον χώρο λατρείας.
Η υπόθεση εκδικάστηκε από το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ξάνθης, το οποίο, μετά από ακροαματική διαδικασία δώδεκα ωρών, εξέδωσε στις 18 Ιουνίου 2026 καταδικαστική απόφαση για τέσσερα στελέχη του κύκλου γύρω από τον Τράμπα —μεταξύ των οποίων αναφέρονται δημοσιογραφικά ο Χουσεΐν Μπαλτατζή, ο Οζάν Αχμέτογλου (πρώην πρόεδρος της «Τουρκικής Ένωσης Ξάνθης») και ο Μουράτ Κιοσέ— επιβάλλοντας συνολική ποινή φυλάκισης 17 μηνών στον καθένα (12 μήνες για πράξεις βίας και 10 μήνες για διατάραξη της κοινωνικής ειρήνης, με συγχώνευση), η οποία μετατράπηκε σε χρηματική ποινή με τριετή προθεσμία καταβολής.
Η απόφαση δεν είναι αμετάκλητη. Οι συνήγοροι υπεράσπισης προανήγγειλαν προσφυγή στο Τριμελές Πλημμελειοδικείο, στον Άρειο Πάγο και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, επικαλούμενοι «πολιτική σκοπιμότητα». Μέχρι την έκδοση αμετάκλητης απόφασης, ισχύει για τους καταδικασθέντες το τεκμήριο αθωότητας ως προς την τελική έκβαση της ποινικής διαδικασίας.
Ο ίδιος ο Τράμπα, ο οποίος δεν ήταν κατηγορούμενος στη συγκεκριμένη δίκη αλλά εμφανίστηκε δημόσια ως πολιτικός και θρησκευτικός καθοδηγητής των καταδικασθέντων, χαρακτήρισε τις απολογίες τους «μνημειώδεις για την ιστορία των Τούρκων της Δυτικής Θράκης» και κατήγγειλε την ελληνική Πολιτεία ότι «παρέχει τη θρησκευτική ελευθερία με το σταγονόμετρο». Οι καταδικασθέντες, εκτός του δικαστικού μεγάρου, χαρακτήρισαν την ποινή τους «πανηγύρι» και «χρυσή σελίδα ιστορίας», σε δηλώσεις που μεταδόθηκαν από τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Δύο κρατικοί αξιωματούχοι στο πλευρό του ψευδομουφτή
Στο φωτογραφικό υλικό από την τελετή Χατμ διακρίνονται, ανάμεσα στους παρευρισκόμενους, ο βουλευτής Ξάνθης Χουσεΐν Ζεϊμπέκ και ο θεματικός Αντιπεριφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Ιρφάν Χατζηγκενέ —αμφότεροι εκλεγμένοι αξιωματούχοι της Ελληνικής Πολιτείας, δεσμευμένοι από τον συνταγματικό όρκο τους στην τήρηση του Συντάγματος και των νόμων.
Ο κ. Ζεϊμπέκ, φαρμακοποιός από την Ξάνθη, είναι βουλευτής από το 2012, εκλεγμένος διαδοχικά με τον ΣΥΡΙΖΑ και στη συνέχεια με τη Νέα Αριστερά, κόμμα από το οποίο αποχώρησε στις 2 Ιουνίου 2026 μαζί με έξι ακόμη βουλευτές. Ο κ. Χατζηγκενέ υπηρετεί από τον Ιανουάριο του 2024 ως θεματικός Αντιπεριφερειάρχης Μεταφορών, Επικοινωνιών και Καλών Πρακτικών για την Εξυπηρέτηση των Πολιτών στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, θέση στην οποία τοποθετήθηκε από τον Περιφερειάρχη Χριστόδουλο Τοψίδη.
Η παρουσία τους σε εκδήλωση που διοργανώνεται υπό την επωνυμία μιας μη αναγνωρισμένης «μουφτείας» και προεδρεύεται από πρόσωπο που το ελληνικό κράτος δεν αναγνωρίζει ως θρησκευτικό λειτουργό —πόσο μάλλον σε εκδήλωση όπου, σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκεντρώσαμε, τιμήθηκαν και πρόσωπα συνδεδεμένα με την πρόσφατη καταδικαστική απόφαση για τον Τσινάρ— εγείρει ερωτήματα θεσμικής συνέπειας. Δεν αποτελεί, καθαυτή, ποινικό αδίκημα η συμμετοχή αιρετού σε θρησκευτική τελετή· συνιστά ωστόσο πολιτική επιλογή που νομιμοποιεί δημόσια μια παράλληλη θρησκευτική δομή, την ίδια στιγμή που η ελληνική Δικαιοσύνη έχει μόλις καταδικάσει πρόσωπα του ίδιου κύκλου για παρεμπόδιση των έργω αναγνωρισμένων μουφτήδων.
Ποιος είναι πραγματικά «μουφτής» στη Θράκη;
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει κρίνει στο παρελθόν (υπόθεση Σερίφ κατά Ελλάδος, 1999) ότι η ποινική δίωξη προσώπου για απλή άσκηση θρησκευτικών καθηκόντων, χωρίς απόδειξη αντιποίησης αρχής, παραβιάζει το άρθρο 9 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Η απόφαση αυτή αφορούσε όμως τη θρησκευτική ελευθερία εν γένει και όχι το δικαίωμα βίαιης παρεμπόδισης άλλων θρησκευτικών λειτουργών —διάκριση που επιβεβαίωσε, κατ’ ουσίαν, και η καταδικαστική απόφαση της 18ης Ιουνίου 2026 για τον Τσινάρ, η οποία, όπως τόνισε η Μουφτεία Κομοτηνής μετά την ανακοίνωσή της, «αποκαθιστά το αίσθημα δικαίου» και στέλνει το μήνυμα ότι «η βία, οι απειλές και ο αποκλεισμός από χώρο λατρείας δεν μπορούν να γίνουν ανεκτά σε ένα κράτος δικαίου».
Πέρα από το νομικό ζήτημα, η εικόνα που καταγράφουν οι φωτογραφίες από την τελετή Χατμ θέτει ένα ουσιαστικότερο ερώτημα: πόσο συνειδητά ή ασυνείδητα συμμετέχουν κρατικοί αξιωματούχοι, αιρετοί με όρκο πίστης στο ελληνικό Σύνταγμα, στη διαρκή προσπάθεια νομιμοποίησης ενός παράλληλου θεσμικού καθεστώτος στη Θράκη —ενός καθεστώτος που, όπως έδειξε η δικαστική απόφαση της 18ης Ιουνίου, δεν διστάζει να καταφύγει και σε βία για να διεκδικήσει τον δημόσιο χώρο λατρείας. Η εκπαίδευση παιδιών στο Κοράνι δεν αμφισβητείται ως δικαίωμα θρησκευτικής ελευθερίας. Το ερώτημα που τίθεται είναι διαφορετικό: αν είναι θεσμικά συνεπές η νόμιμη ελληνική Πολιτεία, μέσω των εκλεγμένων εκπροσώπων της, να παρίσταται και να τιμά ανθρώπους δίπλα σε πρόσωπο που η ίδια δεν αναγνωρίζει ως θρησκευτικό λειτουργό, ενώ ταυτόχρονα η ελληνική Δικαιοσύνη εκδικάζει και καταδικάζει μέλη του ίδιου κύκλου.
Το thracenews.gr θα συνεχίσει να παρακολουθεί την πορεία της υπόθεσης Τσινάρ ενόψει της εκδίκασης της έφεσης, καθώς και τη δημόσια δράση των προσώπων που αναφέρονται στο παρόν ρεπορτάζ. Οι αναφερόμενοι έχουν δικαίωμα απάντησης, το οποίο η σύνταξη δεσμεύεται να δημοσιεύσει αυτούσιο εφόσον ζητηθεί.
Δεν υπάρχουν σχόλια