Εκτός ελέγχου οι καισαρικές στην Ελλάδα – Πρωτιά στην Ευρώπη με 62,2% των γεννήσεων

Ανησυχητικές διαστάσεις λαμβάνει η αύξηση των τοκετών με καισαρική τομή σε παγκόσμιο επίπεδο, με την Ελλάδα να καταγράφει το υψηλότερο ποσοσ...

Ανησυχητικές διαστάσεις λαμβάνει η αύξηση των τοκετών με καισαρική τομή σε παγκόσμιο επίπεδο, με την Ελλάδα να καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, οι καισαρικές στη χώρα μας φτάνουν το 62,2% των γεννήσεων, ποσοστό που προκαλεί έντονο προβληματισμό στην επιστημονική κοινότητα.

Όπως επισημαίνει έρευνα του Βύρωνας Κοτζαμάνης, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, η αύξηση των καισαρικών είναι παγκόσμιο φαινόμενο. Τα δεδομένα του Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δείχνουν ότι το ποσοστό των καισαρικών ανά 100 γεννήσεις υπερ-τριπλασιάστηκε από το 6,7% το 1990 στο 22% το 2023, με τη μεγαλύτερη αύξηση να καταγράφεται σε λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες.

Ωστόσο, όπως τονίζεται στην ίδια μελέτη, η αύξηση αυτή δεν δικαιολογείται πλήρως στις ανεπτυγμένες χώρες, όπου η μητρική και νεογνική θνησιμότητα είναι ήδη ιδιαίτερα χαμηλή εδώ και δεκαετίες.

Οι αιτίες πίσω από την αύξηση

Η άνοδος της μέσης ηλικίας τεκνοποίησης και η αύξηση των γεννήσεων μέσω υποβοηθούμενης αναπαραγωγής αποτελούν μερικούς από τους παράγοντες που συμβάλλουν στην αύξηση των καισαρικών. Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Κοτζαμάνη, αυτοί οι λόγοι εξηγούν μόνο ένα μέρος της τάσης.

Ένα σημαντικό ποσοστό των επεμβάσεων εκτιμάται ότι δεν οφείλεται σε ιατρική αναγκαιότητα, γεγονός που εγείρει σοβαρά ζητήματα για τη δημόσια υγεία. Οι διεθνείς ιατρικές ενώσεις επισημαίνουν ότι οι περιττές καισαρικές όχι μόνο δεν μειώνουν περαιτέρω τη θνησιμότητα, αλλά ενδέχεται να ενέχουν κινδύνους για τη μητέρα και το νεογνό, ενώ επιβαρύνουν και τα συστήματα υγείας.

Ποιο είναι το «ιδανικό» ποσοστό

Παρά τις διαφορετικές επιστημονικές προσεγγίσεις, η διεθνής κοινότητα συγκλίνει στο ότι τα ποσοστά καισαρικών κάτω από 10% ή πάνω από 20-25% ενδέχεται να υποδηλώνουν προβλήματα: είτε ανεπαρκή πρόσβαση σε ιατρική φροντίδα είτε υπερβολική και αδικαιολόγητη χρήση της μεθόδου.

Η εικόνα στην Ελλάδα

Η κατάσταση στην Ελλάδα είχε ήδη προκαλέσει ανησυχία από το 2016, όταν το ευρωπαϊκό γραφείο του Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνεργάστηκε με το υπουργείο Υγείας για την αξιολόγηση του φαινομένου. Ήδη τότε, τα ποσοστά εκτιμώνταν πάνω από 50%, με σαφείς συστάσεις για τη λήψη μέτρων.

Τα νεότερα στοιχεία της Ελληνική Στατιστική Αρχή επιβεβαιώνουν τη συνεχιζόμενη άνοδο: από 57,8% το 2019, οι καισαρικές έφτασαν το 62,2% το 2023, κατατάσσοντας τη χώρα στην πρώτη θέση στην ΕΕ.

Ενδεικτικά, σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπως η Ολλανδία, η Σουηδία και η Γαλλία, τα ποσοστά παραμένουν σημαντικά χαμηλότερα, κάτω από το 20%.

Επιπτώσεις και ανάγκη για παρεμβάσεις

Τα ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά στην Ελλάδα έχουν πολλαπλές συνέπειες. Πέρα από την επιβάρυνση στο κόστος τοκετού – τόσο για τις οικογένειες όσο και για το σύστημα υγείας και τον ΕΟΠΥΥ – αναδεικνύουν και ένα σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας.

Ο κ. Κοτζαμάνης τονίζει την ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων, που θα στοχεύουν τόσο στους επαγγελματίες υγείας όσο και στις γυναίκες και τις οικογένειές τους. Παράλληλα, υπογραμμίζει τη σημασία μιας ευρείας ενημερωτικής καμπάνιας και της ενεργής συμμετοχής των ιατρικών ενώσεων.

Όπως επισημαίνει, χωρίς συντονισμένες δράσεις, δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά αυτό που χαρακτηρίζεται πλέον ως «επιδημία» καισαρικών στη χώρα.