Χωριστές φορολογικές δηλώσεις: Ποιοι κερδίζουν και ποιοι κινδυνεύουν με μεγαλύτερο φόρο

Άνοιξε η ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για την υποβολή αιτήματος χωριστών φορολογικών δηλώσεων και τα έγγαμα ζευγάρια έχουν περιθώριο έως τ...

Άνοιξε η ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για την υποβολή αιτήματος χωριστών φορολογικών δηλώσεων και τα έγγαμα ζευγάρια έχουν περιθώριο έως τις 2 Μαρτίου να αποφασίσουν αν θα συνεχίσουν με κοινή δήλωση ή αν θα επιλέξουν το λεγόμενο «φορολογικό διαζύγιο».

Η επιλογή δεν είναι τυπική ούτε φορολογικά ουδέτερη. Αντίθετα, μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα συμφέρουσα για ορισμένους, αλλά και επιβαρυντική για άλλους, ανάλογα με το εισόδημα, τις οφειλές και τα τεκμήρια κάθε συζύγου.

Πώς γίνεται η επιλογή

• Η γνωστοποίηση της επιλογής πραγματοποιείται μέσω ειδικής εφαρμογής στον ιστότοπο της ΑΑΔΕ. Αρκεί η δήλωση από έναν εκ των δύο συζύγων, η οποία δεσμεύει αυτόματα και τον άλλον.
• Αν δεν γίνει καμία ενέργεια έως τη λήξη της προθεσμίας, το σύστημα οδηγεί αυτόματα σε κοινή φορολογική δήλωση. Όσα ζευγάρια είχαν επιλέξει χωριστές δηλώσεις το προηγούμενο έτος δεν χρειάζεται να προβούν σε νέα ενέργεια, εκτός εάν επιθυμούν να ανακαλέσουν την επιλογή τους, κάτι που μπορεί επίσης να γίνει έως το τέλος Φεβρουαρίου.

Πότε συμφέρουν οι χωριστές δηλώσεις

Στην πράξη, οι χωριστές δηλώσεις συμφέρουν κυρίως ζευγάρια στα οποία ο ένας σύζυγος έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την Εφορία και ο άλλος χρειάζεται φορολογική ενημερότητα ή δικαιούται επιστροφή φόρου.

Με το «φορολογικό διαζύγιο»:

• δεν μπλοκάρεται η φορολογική ενημερότητα του ενός λόγω χρεών του άλλου,
• δεν γίνεται αυτόματος συμψηφισμός επιστροφής φόρου με οφειλές του/της συζύγου.

Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερα ζευγάρια στρέφονται στη λύση των χωριστών δηλώσεων.

Τα σημεία που κρύβουν παγίδες

Ωστόσο, υπάρχουν σοβαρά σημεία προσοχής. Με τις χωριστές δηλώσεις χάνεται η δυνατότητα κάλυψης τεκμηρίων μέσω του εισοδήματος του άλλου συζύγου. Κάθε φορολογούμενος κρίνεται αποκλειστικά με βάση:

• το ατομικό του εισόδημα,
• τα προσωπικά του τεκμήρια διαβίωσης (κατοικία, ΙΧ, δίδακτρα παιδιών, περιουσιακά στοιχεία).

Αν τα τεκμήρια δεν καλύπτονται από το δηλωθέν εισόδημα, επιβάλλεται πρόσθετος φόρος, ακόμη κι αν το συνολικό οικογενειακό εισόδημα είναι επαρκές. Αυτός είναι ο λόγος που το «φορολογικό διαζύγιο» δεν συμφέρει ζευγάρια που καλύπτουν οριακά τα τεκμήριά τους μέσω του αθροίσματος των εισοδημάτων τους.

Ηλεκτρονικές αποδείξεις και παιδιά

Με τις χωριστές δηλώσεις:

• δεν επιτρέπεται μεταφορά ηλεκτρονικών αποδείξεων από τον έναν σύζυγο στον άλλον,
• αν κάποιος δεν καλύπτει το απαιτούμενο ποσοστό e-αποδείξεων μόνος του, επιβαρύνεται με πρόσθετο φόρο.

Το εισόδημα των ανήλικων τέκνων προστίθεται στον γονέα με το υψηλότερο εισόδημα, ενώ τα παιδιά δηλώνονται ως εξαρτώμενα μέλη και από τους δύο συζύγους.

Τι ισχύει για τα κοινωνικά επιδόματα

Σημαντικό είναι ότι η επιλογή χωριστών δηλώσεων δεν επηρεάζει τα κοινωνικά και προνοιακά επιδόματα, καθώς αυτά υπολογίζονται με βάση το συνολικό οικογενειακό εισόδημα και όχι το αποτέλεσμα της εκκαθάρισης κάθε δήλωσης ξεχωριστά.

Πότε επιβάλλονται υποχρεωτικά χωριστές δηλώσεις

Το «φορολογικό διαζύγιο» αφορά επίσης περιπτώσεις όπου:

• έχει διακοπεί η έγγαμη συμβίωση,
• έχει λυθεί σύμφωνο συμβίωσης,
• ένας εκ των δύο συζύγων βρίσκεται σε πτώχευση ή σε δικαστική συμπαράσταση.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ευθύνη απόδειξης των πραγματικών περιστατικών βαραίνει τον φορολογούμενο.