Την επομένη ημέρα των Θεοφανίων, στις 7 Ιανουαρίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Τιμίου Προφήτη Ιωάννη του Προδρόμου και Βαπτιστού,...
Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος ήταν γιος του ιερέα Ζαχαρία και της Ελισάβετ. Από νεαρή ηλικία επέλεξε τον δρόμο της άσκησης και της απόλυτης αφιέρωσης στον Θεό, ζώντας έως τα τριάντα του χρόνια στην έρημο της Ιουδαίας. Η ζωή του χαρακτηριζόταν από αυστηρή εγκράτεια, προσευχή και πνευματικό αγώνα. Φορούσε ένδυμα από τρίχες καμήλας, είχε δερμάτινη ζώνη στη μέση και τρεφόταν με ακρίδες και άγριο μέλι.
Ο ασκητής και κήρυκας της μετάνοιας
Με ηλιοκαμένο πρόσωπο, επιβλητική παρουσία και δυναμικό λόγο, ο Ιωάννης ξεχώριζε αμέσως ως χαρισματικός κήρυκας του θείου λόγου. Το κήρυγμά του ήταν αυστηρό, ειλικρινές και αμείλικτο απέναντι στην υποκρισία και τη φαρισαϊκή έπαρση, καταδικάζοντας τη ψευδοευσέβεια και τη σκληρότητα της καρδιάς.
Η διδασκαλία του συνοψίζεται στη χαρακτηριστική φράση:
- «Μετανοείτε· ήγγικε γαρ η βασιλεία των ουρανών»,
- προτρέποντας τον λαό σε πνευματική αναγέννηση και προετοιμάζοντας την έλευση του Μεσσία.
«Εκείνον δει αυξάνειν, εμέ δε ελαττούσθαι»
Όταν ο Ιησούς Χριστός ξεκίνησε τη δημόσια δράση Του, ο λαός άρχισε σταδιακά να ακολουθεί Εκείνον. Για έναν άνθρωπο εκτός χριστιανικού ήθους, αυτό θα μπορούσε να γεννήσει ζήλια και πικρία. Για τον Ιωάννη, όμως, αποτέλεσε πηγή χαράς και δικαίωσης της αποστολής του. Με βαθιά ταπείνωση, αναγνώρισε τον Χριστό ως τον αληθινό Σωτήρα του κόσμου.
Η τιμή προς τον Ιωάννη τον Πρόδρομο καθιερώθηκε ήδη από τον 5ο αιώνα μ.Χ., με τον ίδιο τον Κύριο να μαρτυρεί πως «ουκ εγηγέρθη εν γεννητοίς γυναικών μείζων Ιωάννου του Βαπτιστού».
Η ιδιαίτερη θέση του Ιωάννη στην ελληνική παράδοση
Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος συγκαταλέγεται στους πιο αγαπητούς αγίους στην Ελλάδα. Θεωρείται προστάτης της κουμπαριάς και των νοσούντων από ελονοσία, ενώ το όνομά του είναι από τα πιο διαδεδομένα βαφτιστικά ονόματα, δίνοντας τη βάση για πλήθος επωνύμων.
Εκατοντάδες εκκλησίες, ξωκλήσια και οικισμοί σε όλη τη χώρα φέρουν το όνομά του, γεγονός που μαρτυρά τη βαθιά τιμή και ευλάβεια του λαού προς το πρόσωπό του.
Οι έξι εορτές του Τιμίου Προδρόμου
Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Ιωάννη του Προδρόμου έξι φορές τον χρόνο:
- 7 Ιανουαρίου: Σύναξη του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου
- 24 Φεβρουαρίου: Α΄ και Β΄ Εύρεση της Τιμίας Κεφαλής
- 25 Μαΐου: Γ΄ Εύρεση της Τιμίας Κεφαλής
- 24 Ιουνίου: Γενέθλιο του Τιμίου Προδρόμου (με τα παραδοσιακά πυρολατρικά έθιμα «Φωτιές τ’ Αϊ-Γιαννιού»)
- 29 Αυγούστου: Αποτομή της Τιμίας Κεφαλής – ημέρα αυστηρής νηστείας
- 23 Σεπτεμβρίου: Σύλληψη του Τιμίου Προδρόμου
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος β’.
Μνήμη δικαίου μετ᾽ ἐγκωμίων, σοί δέ ἀρκέσει ἡ μαρτυρία τοῦ Κυρίου Πρόδρομε, ἀνεδείχθης γάρ ὄντως καί Προφητῶν σεβασμιώτερος, ὅτι καί ἐν ῥείθροις βαπτίσαι κατηξιώθης τόν κηρυττόμενον· ὅθεν τῆς ἀληθείας ὑπεραθλήσας, χαίρων εὐηγγελίσω καί τοῖς ἐν ᾅδῃ, Θεόν φανερωθέντα ἐν σαρκί, τόν αἴροντα τήν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου, καί παρέχοντα ἡμῖν τό μέγα ἔλεος.
Δεν υπάρχουν σχόλια