Ευλογιά προβάτων: Σαρωτικό σχέδιο 20 μέτρων – Νέες ενισχύσεις, αυστηροί έλεγχοι και αποζημιώσεις στους κτηνοτρόφους

Στο επίκεντρο της αντιμετώπισης της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στη χώρα μας βρέθηκε χθες, 20 Νοεμβρίου, η πρώτη ενημέρωση της Εθνικής Επιστημ...

Στο επίκεντρο της αντιμετώπισης της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στη χώρα μας βρέθηκε χθες, 20 Νοεμβρίου, η πρώτη ενημέρωση της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής για τη Διαχείριση και τον Έλεγχο της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕ), που συγκροτήθηκε στα τέλη Οκτωβρίου από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστα Τσιάρα.

Η ενημέρωση πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων από τον γενικό γραμματέα Σπύρο Πρωτοψάλτη και τον καθηγητή και πρόεδρο της επιτροπής, Χαράλαμπο Μπιλλίνη.

Η ενημέρωση επικεντρώθηκε στην επιδημιολογική πορεία της νόσου, αλλά και στην ανακοίνωση μιας δέσμης 20 νέων προτεινόμενων παρεμβάσεων, με στόχο τον περιορισμό της εξάπλωσης και την ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών.

Η κατάσταση της επιδημίας

Από τον Αύγουστο του 2024 έως τις 14 Νοεμβρίου 2025 έχουν καταγραφεί 1.702 επιβεβαιωμένα κρούσματα ευλογιάς σε 2.135 εκτροφές, με τις θανατώσεις των αιγοπροβάτων να φτάνουν τις 417.365. Όπως ανέφερε ο κ. Μπιλλίνης, η έξαρση της νόσου συνδέεται με την χαλάρωση των μέτρων βιοασφάλειας την περίοδο του Πάσχα 2025.

Σημειώνεται ότι στην Π.Ε. Έβρου καταγράφηκαν 3 νέα κρούσματα από 1 έως 14 Νοεμβρίου, ενώ το σύνολο των κρουσμάτων στην περιοχή φτάνει τα 263 από τον Αύγουστο του 2024.

Προτεινόμενα γενικά μέτρα

Η ΕΕΕΔΕ εισηγείται:

• Αυστηροποίηση κυρώσεων για παραβίαση μέτρων βιοασφάλειας.
• Ενίσχυση του κτηνιατρικού προσωπικού, με επιστράτευση ιδιωτών και δημοσίων κτηνιάτρων, συνοδευόμενη από οικονομικά κίνητρα.
• Λειτουργία έξι νέων πιστοποιημένων εργαστηρίων σε όλη τη χώρα για επιτάχυνση των ελέγχων.
• Απαγόρευση κυνηγιού σε μολυσμένες ή εγκαταλειμμένες εκτροφές, με αυστηρούς κανόνες απολύμανσης οχημάτων και εξοπλισμού.
• Δειγματοληπτικές εξετάσεις σε «καθαρές» περιοχές για στενή επιδημιολογική παρακολούθηση.

Μέτρα ελέγχου μετακινήσεων

• Ειδοποίηση 48 ωρών πριν από μεταφορά ζώων από περιοχή σε περιοχή.
• Απαραίτητα συνοδευτικά έγγραφα και απολυμανμένο όχημα για κάθε μετακίνηση.
• Σταθμοί απολύμανσης 24/7 και αύξηση του πλάτους των τάφρων σε 20 μέτρα για όλα τα οχήματα.

Μέτρα σε επίπεδο εκτροφής

• Κάθε εκτροφή να έχει δικό της κτηνίατρο, ο οποίος θα πληρώνεται από το κράτος.
• Υποχρεωτική εκπαίδευση των κτηνοτρόφων σε μέτρα βιοασφάλειας.
• Εφαρμογή πιστοποιητικού εμπορευσιμότητας για τα προϊόντα κάθε εκτροφής, μέσω εγγύησης του κτηνιάτρου.

Μέτρα σε επίπεδο περιφέρειας

• Σταθμοί απομόνωσης (καραντίνας), ένας σε κάθε περιφερειακή ενότητα, όπου ζώα εισερχόμενα από άλλες περιοχές παραμένουν 30 ημέρες υπό παρακολούθηση.
• Ταφή μολυσμένων ζώων εντός 72 ωρών σε χώρους που υποδεικνύουν οι δήμοι.
• Επιτάχυνση προμηθειών απαραίτητων υλικών και υπηρεσιών, με διαδικασίες ανάλογες της περιόδου πανδημίας.

Μέτρα για γαλακτοβιομηχανίες

• Υποχρεωτικοί υπεύθυνοι κτηνίατροι για κάθε γαλακτοβιομηχανία.
• Λήψη τουλάχιστον 10 δειγμάτων γάλακτος ανά παραλαβή για αποστολή στο εθνικό εργαστήριο αναφοράς.
• Υποβολή στοιχείων αγορών γάλακτος τελευταίου εξαμήνου στο ΥΠΑΑΤ.

Οικονομική στήριξη των κτηνοτρόφων

Μέχρι σήμερα έχουν καταβληθεί 48.080.149€ για αποζημιώσεις και λειτουργικές δαπάνες.

Αποζημίωση έως 250€ ανά θανατωμένο ζώο, ανά περιφέρεια:

• ΑΜ-Θ: 17.656.738,31€
• Θεσσαλία: 16.463.708,27€
• Δυτική Ελλάδα: 4.573.114,34€
• Κεντρική Μακεδονία: 4.150.980,29€
• Στερεά Ελλάδα: 2.104.458,36€

• Εκτακτή ενίσχυση που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, συμπληρωματική, με αλγοριθμική κατανομή ανάλογα με τον αριθμό και τα χαρακτηριστικά των ζώων που θανατώθηκαν.
• Αμεση αποζημίωση 50% προκαταβολή, αφορολόγητη και ακατάσχετη, από 1ης Ιανουαρίου 2026.
• Προτάσεις για άτοκο δάνειο για ανασύσταση μονάδας και ειδικό επίδομα για περιοχές με απαγόρευση βόσκησης.

Ζητήματα παραβατικότητας και παράνομοι εμβολιασμοί

Η επιτροπή επισημαίνει τον κίνδυνο παράνομων ενεργειών, όπως η εισαγωγή 1.000.000 παράνομων δόσεων εμβολίων στη χώρα, και τη σημασία της αστυνομικής εποπτείας και διερεύνησης των μετακινήσεων ζώων.

Συμπέρασμα

Η ενημέρωση τόνισε ότι βρισκόμαστε σε κρίσιμο σημείο για την αντιμετώπιση της πανδημίας της ευλογιάς προβάτων, και η συντονισμένη εφαρμογή των μέτρων σε όλα τα επίπεδα – εκτροφές, περιφέρειες, γαλακτοβιομηχανίες, οικονομική στήριξη – είναι καθοριστική για την προστασία του ζωικού κεφαλαίου και της αγροτικής οικονομίας της χώρας.